در پی اظهارات انور قرقاش درباره مهار پایدار تهدیدهای جمهوری اسلامی و تقویت همکاری با آمریکا، یک دیپلمات ارشد سابق فرانسته این رویکرد را «تعمیق وابستگی به آمریکا» خواند و وزیر خارجه امارات نیز در واکنش تاکید کرد این کشور «تسلیم باجگیری تروریستها» نخواهد شد.
انور قرقاش، مشاور رئیس امارات متحده عربی، با انتقاد از آنچه «تجاوزگری خشن ایران» خواند، تاکید کرد که این کشور به دنبال فراتر رفتن از آتشبس و دستیابی به راهحلهایی پایدار برای تضمین امنیت منطقه است.
او یکشنبه دوم فروردین با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که مهار تهدید هستهای، برنامه موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی و همچنین آنچه «قلدری در تنگهها» توصیف کرد، از اولویتهای اصلی در این مرحله است و هشدار داد که تبدیل این وضعیت به یک تهدید دائمی «غیرقابل تصور» است.
این مقام اماراتی افزود اقدامات حکومت ایران علیه کشورهای عربی خلیج فارس پیامدهای ژئوپولیتیکی گستردهای داشته و باعث شده تهدید این کشور به محور اصلی در محاسبات راهبردی کشورهای خلیج فارس تبدیل شود.
به گفته قرقاش، این وضعیت همچنین به تقویت توانمندیهای دفاعی داخلی کشورهای خلیج فارس، افزایش همکاریهای امنیتی مشترک و تحکیم شراکتهای امنیتی با ایالات متحده منجر خواهد شد.
او در پایان تاکید کرد: «این، هزینه محاسبات نادرست ایران است.»
در واکنش به مواضع قرقاش، ژرار آرو، دیپلمات بازنشسته فرانسوی و سفیر سابق این کشور در اسرائیل، با لحنی انتقادی و طعنهآمیز، رویکرد امارات متحده در قبال درگیری جاری در خاورمیانه را به چالش کشید و آن را «تعمیق وابستگی» به ایالات متحده ارزیابی کرد.
او در شبکه اجتماعی ایکس اظهار نظر قرقاش را «عجیب» خواند و نوشت: «یعنی وابستگیتان به کشوری را عمیقتر میکنید که بدون توجه به منافع شما کشورتان را به یک درگیری فاجعهبار کشانده است.»
این پست واکنش عبدالله بن زاید آل نهیان، وزیر امور خارجه امارات متحده عربی در شبکه اجتماعی ایکس را به دنبال داشت. او در حساب کاربری شخصی خود نوشت: «ما هرگز تسلیم باجگیری تروریستها نخواهیم شد.»
در جریان جنگ جاری در خاورمیانه، تنشها میان ایران و برخی کشورهای خلیج فارس از جمله امارات متحده عربی بهطور محسوسی افزایش یافته است.
امارات متحده یکم فروردین اعلام کرد که برای تثبیت بازارهای انرژی به ائتلاف جهانی برای بازگشایی تنگه هرمز، آبراهه نفتی خلیج فارس، خواهد پیوست. همزمان، وزارت دفاع این کشور اعلام کرد که در سه هفته نخست درگیریها در خلیج فارس، با ۳۴۱ موشک بالستیک، ۱۵ موشک کروز و ۱,۷۴۸ پهپاد که از سوی ایران به این کشور پرتاب شده، مقابله کرده است.
به گزاش این وزارتخانه، تاکنون دو نظامی و شش غیرنظامی در پی حملات جمهوری اسلامی کشته و بیش از ۱۶۰ نفر زخمی شدهاند.
امارات در روزهای گذشته اقدامات متقابل به حملات جمهوری اسلامی را نیز تشدید کرده است. سرویس امنیت دولتی این کشور ۲۸ اسفند از بازداشت اعضای یک «شبکه تروریستی» مرتبط با حزبالله و جمهوری اسلامی خبر داد که تحت پوشش یک شرکت تجاری فعالیت میکردند.
افزون بر این، در روزهای گذشته مدارس ایرانی وابسته به جمهوری اسلامی در امارات و همچنین بیمارستان ایرانیان دبی، به دستور مقامهای این کشور تعطیل شدهاند.
شبکه خبری سیبیاِس ظهر یکشنبه به وقت شرق آمریکا نتایج یک نظرسنجی با مشارکت بیش از ۳,۳۰۰ بزرگسال آمریکایی را منتشر کرد که در سه روز پایانی اسفند ۱۴۰۴ انجام شده بود. بر این اساس، ۹۲ درصد از آمریکاییها در پاسخ به اینکه در جنگ آمریکا علیه جمهوری اسلامی چه چیزهایی برای آمریکا مهمتر است، پایان سریع جنگ را اولویت اصلی خواندهاند، ۸۰ درصد گزینه «آزادی مردم ایران» و ۷۳ درصد گزینه «توقف دائمی برنامه هستهای» جمهوری اسلامی را نیز انتخاب کردند.
بر اساس نتایج این نظرسنجی، آمریکاییها همزمان میخواهند جنگ خیلی زود تمام شود و در عین حال خواهان تحقق اهدافی حداکثری مانند توقف برنامه هستهای جمهوری اسلامی، تغییر رژیم در ایران، آزادی مردم ایران هستند.
انتقاد اکثر پاسخ دهندگان از راهبردهای جنگی ترامپ
در عین حال، این نظرسنجی نشان میدهد که تردیدها نسبت به راهبرد دولت دونالد ترامپ در قبال این جنگ در حال افزایش است. تنها ۳۲ درصد از پاسخدهندگان گفتهاند دولت آمریکا اهداف خود از اقدام نظامی در ایران را «بهطور شفاف توضیح داده»، در حالی که ۶۸ درصد معتقدند چنین توضیح روشنی هنوز ارائه نشده است؛ رقمی که نسبت به اوایل ماه مارس افزایش یافته است. افزون بر این، اکثر شرکتکنندگان (۵۷ درصد) معتقدند جنگ برای آمریکا خوب پیش نمیرود.
از سوی دیگر، میزان موافقت با حمله نظامی آمریکا علیه مواضع جمهوری اسلامی از ۴۴ درصد در اوایل مارس به ۴۰ درصد کاهش یافته، در حالی که مخالفتها از ۵۶ درصد به ۶۰ درصد رسیده است. این روند نشان میدهد با طولانیتر شدن درگیری، افکار عمومی آمریکا بهتدریج فاصله بیشتری از این جنگ میگیرد.
بر اساس نتایج بهدست آمده، جامعه آمریکا درباره ابعاد نظامی احتمالی این درگیری دچار دوگانگی است. ۵۳ درصد از پاسخدهندگان گفتهاند ایالات متحده نیازی به اعزام نیروی زمینی به ایران نخواهد داشت، اما ۴۷ درصد بر این باورند که چنین اقدامی در نهایت ضروری خواهد بود. این پاسخ را میتوان نشانهای از نگرانی قابل توجه درباره احتمال گسترش جنگ ارزیابی کرد.
در مورد پیامدهای امنیتی این درگیری نیز نگاه پاسخدهندگان چندان خوشبینانه نیست؛ ۴۹ درصد از آنها معتقدند جنگ در کوتاهمدت آمریکا را «کمامنتر» خواهد کرد و ۴۲ درصد همین نظر را درباره بلندمدت دارند. در مقابل، تنها ۲۷ درصد در کوتاهمدت و ۳۶ درصد در بلندمدت بر این باورند که این جنگ میتواند امنیت آمریکا را افزایش دهد.
تمایل آمریکاییها به جنگهای سریع و تحقق اهداف بزرگ
یکی از مهمترین یافتههای این نظرسنجی، وابستگی شدید حمایت از جنگ به مدت زمان آن است. در حالی که اگر درگیری تنها چند روز یا چند هفته طول بکشد، ۷۵ درصد از آن حمایت میکنند، این میزان در صورت طولانی شدن چند ماهه جنگ به ۴۲ درصد کاهش مییابد و اگر جنگ چند سال ادامه پیدا کند، تنها ۱۲ درصد از آن حمایت خواهند کرد؛ در مقابل، ۸۸ درصد با آن مخالف خواهند بود.
بازتاب شکاف گروههای سیاسی در نتایج نظرسنجی
این شکافها در میان گروههای سیاسی نیز بهوضوح دیده میشود. تنها ۸ درصد از دموکراتها از اقدام نظامی حمایت کردهاند، در حالی که این رقم در میان جمهوریخواهان به ۸۴ درصد میرسد. در میان مستقلها نیز اکثریت (۶۹ درصد) مخالف این جنگ هستند.
حتی در داخل حزب جمهوریخواه نیز تفاوتهایی دیده میشود: حمایت در میان جمهوریخواهان حامی ترامپ، جنبش مشهور به ماگا، به ۹۲ درصد میرسد، در حالی که ۷۰ درصد جمهوریخواهان غیرهمسو با این جریان موافق ورود آمریکا به این جنگ هستند.
همزمان، ارزیابی کلی عملکرد دونالد ترامپ نیز با چالش مواجه است. تنها ۴۰ درصد از آمریکاییها عملکرد او را تأیید میکنند و ۶۰ درصد مخالف هستند. در موضوع ایران نیز میزان تایید به ۳۸ درصد میرسد، در حالی که ۶۲ درصد عملکرد او را در این زمینه رد کردهاند؛ رقمی که نشان میدهد مدیریت این بحران به یکی از نقاط ضعف اصلی دولت تبدیل شده است.
این رسانه یکشنبه دوم فروردین در گزارشی نوشت که جمهوری اسلامی در حال تشدید حملات به همسایگان است و باور دارد میتواند با سرعتی بیش از آمریکا در بهبود اقتصاد جهانی، به آن ضربه بزند.
واشینگتنپست به نقل از یک دپیلمات ایرانی نوشت که جمهوری اسلامی با بستن تنگه هرمز در پی این است که «تجاوزهای متجاوزان» را برای آنها «پرهزینهتر» کند.
از سوی دیگر، یکی از دیپلماتهای اروپایی مستقر در خلیج فارس به واشینگتنپست گفت: «تا زمانی که این حکومت پابرجاست، در منطقه هراسافکنی و بازارهای جهانی را از طریق قیمت نفت و گاز دچار اضطراب میکند.»
او افزود که این اقدامها برای جمهوری اسلامی «به معنای پیروزی» است و آنها برای بازگشتن به میز مذاکره هیچ فشاری احساس نمیکنند.
این دیپلمات پیامدهای اقتصادی جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی برای ایالات متحده و متحدان اروپاییاش را «متوسط» ارزیابی و تاکید کرد که این فشار هنوز بهحد بحرانی نرسیده که فشار برای مذاکره در طرف آمریکایی را افزایش دهد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در نخستین ساعات یکشنبه ۲ فروردین، هشدار داد که جمهوری اسلامی تا ۴۸ ساعت فرصت دارد تا تنگه هرمز را «بهطور کامل و بدون تهدید» برای کشتیرانی باز کند، در غیر اینصورت، آمریکا «نیروگاههای برق» ایران را هدف قرار میدهد.
وزارت امور خارجه ایران، شامگاه یکشنبه با انتشار بیانیهای بر موضع پیشین خود در خصوص عبور کشتیها از تنگه هرمز پافشاری کرد و با تکرار این ادعا که «تنگه هرمز بسته نیست»، گفت: «شناورها، وسایل و هرگونه ظرفیتهای متعلق به آمریکا و رژیم صهیونیستی، و دیگر مشارکتکنندگان در این تجاوز، واجد وصف عبور و مرور عادی و غیرمتخاصم نبوده و در چارچوب وضعیت حقوقی ناشی از مخاصمه، وفق تصمیمها و تدابیر مراجع صلاحیتدار ایران با آنها برخورد خواهد شد.»
ابراهیم ذوالفقاری، سخنگوی قرارگاه خاتمالانبیا، نیز در بیانیهای که عصر یکشنبه در رسانههای داخلی منتشر شد، اعلام کرد که در صورت حمله آمریکا به نیروگاههای ایران تنگه هرمز بهطور کامل بسته میشود، نیروگاههای برق و زیرساختهای انرژی و فناوری اطلاعات، شرکتهای منطقه که سهامدار آمریکایی دارند و نیروگاههای برق کشورهای منطقه که میزبان پایگاههای آمریکا هستند، هدف حملات گسترده قرار خواهد گرفت.
پیش از صدور ضربالاجل ۴۸ ساعته ترامپ برای بازگشایی تنگه هرمز، پنتاگون با افزایش حملات هوایی و اعزام بالگردهای تهاجمی بیشتر به منطقه در حال تشدید عملیات در اطراف این گلوگاه حیاتی بود.
به گزارش واشینگتنپست، باز کردن تنگه هرمز از طریق زور مستلزم پاکسازی مواضع جمهوری اسلامی است تا ناوهای جنگی آمریکا بتوانند نفتکشها را اسکورت کنند.
به گفته یکی از مقامهای اروپایی که پیشتر در ایران مستقر بوده، به نظر میرسد کشته شدن پیاپی مقامهای ارشد جمهوری اسلامی نیز انگیزه تهران برای ورود به مذاکرات را کاهش داده است. او گفت بهویژه کشته شدن لاریجانی چشمانداز گفتوگوها را تضعیف کرده، زیرا او از معدود افرادی بود که توانایی تعامل با غرب را داشت.
تلاش وزیر خزانهداری آمریکا برای آرام کردن بازار
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، یکشنبه عصر در گفتوگو با شبکه خبری اِنبیسی با اشاره به تواناییهایی اقتصادی ایالات متحده برای ادامه جنگ، کوشید به گمانهزنیها پیرامون آثار فزاینده منفی این جنگ بر اقتصاد جهانی پاسخ دهد.
او با تاکید بر اینکه مالیات پرداختی مردم آمریکا برای تامین هزینههای جنگ با جمهوری اسلامی افزایش نخواهد یافت، گفت: «ما پول کافی برای تامین مالی این جنگ داریم و درخواست بودجه تکمیلی که پنتاگون مطرح کرده برای تقویت توانمندیهای آینده ارتش خواهد بود.»
بودجه درخواستی پنتاگون حدود ۲۰۰ میلیارد دلار است.
بسنت بدون تایید رقم ۲۰۰ میلیارد دلار گفت: «رییسجمهور ترامپ درست مانند دوره اول ریاستجمهوریاش، در حال تقویت ارتش است و میخواهد اطمینان حاصل کند که ارتش در آینده بهخوبی تامین و پشتیبانی میشود.»
او همچنین از موضع ترامپ در حمله به نیروگاهها در ایران دفاع کرد و گفت که رییسجمهوری آمریکا از «تنها زبانی که ایرانیها میفهمند» استفاده میکند.
او همچنین تاکید کرد که ترامپ «هر اقدامی که لازم باشد» برای دستیابی به اهداف خود در جنگ با جمهوری اسلامی انجام خواهد داد.
مردم آمریکا چه میگویند؟
شبکه خبری سیبیاِس ظهر یکشنبه به وقت شرق آمریکا نتایج یک نظرسنجی با مشارکت بیش از ۳,۳۰۰ بزرگسال آمریکایی را که در خلال ۱۷ تا ۲۰ مارس، یعنی سه روز پایانی اسفند ۱۴۰۴، انجام شده بود را منتشر کرد. بر اساس این نظرسنجی اکثر شرکتکنندگان (۵۷ درصد) معتقدند جنگ برای آمریکا خوب پیش نمیرود.بر اساس نتایج این نظرسنجی، آمریکاییها همزمان میخواهند جنگ خیلی زود تمام شود و در عین حال خواهان تحقق اهدافی حداکثری مانند توقف برنامه هستهای جمهوری اسلامی، تغییر رژیم در ایران، آزادی مردم ایران هستند.
۹۲ درصد از پاسخدهندگان در واکنش به اینکه در این جنگ چه چیزهایی برای آمریکا اهمیت دارند، پایان سریع جنگ را اولویت اصلی خواندهاند، ۸۰ درصد گزینه «آزادی مردم ایران» و ۷۳ درصد گزینه «توقف دائمی برنامه هستهای» جمهوری اسلامی را نیز انتخاب کردند.
افزون بر این، ۵۳ درصد از پاسخدهندگان پایان دادن به جنگ با ادامه حاکمیت جمهوری اسلامی را «غیرقابل قبول» خواندهاند.
تلاشهای کشورهای منطقه برای رایزنی با جمهوری اسلامی
واشینگتنپست به نقل از مقام عرب و چند دیپلمات اروپایی نوشت که مقامهای قطر و عمان از هفته گذشته پس از آنکه به این جمعبندی رسیدند که نیروی نظامی گسترده آمریکا و اسرائیل در کوتاهمدت قادر به سرنگونی دولت ایران نخواهد بود، تماسهایی با تهران برای بررسی امکان آتشبس برقرار کردند.
ایران در پاسخ اعلام کرد تنها در صورتی وارد گفتوگو میشود که آمریکا و اسرائیل ابتدا حملات خود را متوقف کنند.
دیپلمات جمهوری اسلامی نیز در این باره به این رسانه گفت: «ایران حاضر به پذیرش یک آتشبس زودهنگام مانند جنگ ۱۲روزه نیست. مگر آنکه واشینگتن با مجموعهای از تضمینهای عدم تجاوز از جمله پرداخت غرامت مالی برای خسارات ناشی از جنگ موافقت کند.»
این اظهارات در حالی منتشر شده است که خبرگزاری آسوشیتدپرس عصر یکشنبه به نقل از یک دیپلمات قطری نوشت که این کشور در حال حاضر در هیچ تلاش میانجیگرانهای برای پایان دادن به جنگ جاری میان جمهوری اسلامی با آمریکا و اسرائیل مشارکت ندارد.
این دیپلمات گفت که قطر «در حال حاضر بر دفاع از کشور خود» و رسیدگی به بحران گاز متمرکز است.
بر اساس اعلام پنتاگون، ایالات متحده و اسرائیل تاکنون بیش از ۱۵ هزار هدف را در سراسر ایران هدف قرار دادهاند.
این درگیری اکنون به حملات علیه زیرساختهای انرژی منطقه نیز گسترش یافته است. جمهوری اسلامی در واکنش به حمله به میدان گازی پارس جنوبی، با انجام حملاتی علیه قطر، عربستان سعودی و کویت پاسخ داد که به گفته مقامهای محلی، میلیاردها دلار خسارت به یک تاسیسات گاز طبیعی در قطر وارد کرد.
نتانیاهو یکشنبه دوم فروردین گفت: «آنها یک موشک بالستیک قارهپیما به سمت دیهگو گارسیا شلیک کردند. اکنون این توانایی را دارند که به عمق اروپا دست یابند.»
او افزود شماری از کشورها در حال حرکت به سوی پیوستن به کارزار علیه جمهوری اسلامی هستند، اما از ذکر نام و نحوه مشارکت احتمالی آنها خودداری کرد.
نخستوزیر اسرائیل ادامه داد: «اقدامات بیشتری نیاز است. وقت آن است که رهبران سایر کشورها نیز [به این عملیات] بپیوندند.»
نتانیاهو این اظهارات در جریان بازدید از محل اصابت حمله موشکی جمهوری اسلامی به شهر عراد بیان کرد.
شامگاه اول فروردین، حملات موشکی جمهوری اسلامی به مناطق مسکونی دو شهر عراد و دیمونا در جنوب اسرائیل حدود ۱۵۰ زخمی برجای گذاشت که حال شماری از آنها وخیم گزارش شده است.
روزنامه والاستریت ژورنال اول فروردین گزارش داد دو موشک بالستیک از ایران به سمت پایگاه نظامی آمریکا و بریتانیا در دیهگو گارسیا در اقیانوس هند شلیک شدند، اما این حمله ناکام ماند و پرتابهها به هدف اصابت نکردند.
ایوت کوپر، وزیر امور خارجه بریتانیا، اول فروردین حمله موشکی حکومت ایران به پایگاه دیهگو گارسیا را محکوم کرد و در عین حال گفت بریتانیا قصد ندارد درگیر یک جنگ گستردهتر شود.
او افزود موضع دولت بریتانیا ماهیتی «دفاعی» دارد و لندن همچنان خواهان پایان سریع مناقشه در منطقه است.
در روزهای اخیر، دونالد ترامپ بارها از عدم همراهی متحدان واشینگتن در کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی انتقاد کرده است.
پایگاه خبری تایمز اسرائیل دوم فروردین نوشت حمله به دیهگو گارسیا نشان داد بُرد برخی موشکهای جمهوری اسلامی بیش از برآوردهای پیشین است.
نتانیاهو: جمهوری اسلامی بهدنبال باجگیری از جامعه جهانی است
نتانیاهو در ادامه سخنان خود، به اقدامات جمهوری اسلامی مانند حمله به مناطق گوناگون و بستن تنگه هرمز اشاره کرد و گفت: «آنها همه را در تیررس خود قرار دادهاند. در پی آن هستند با مسدود کردن یک مسیر بینالمللی دریایی و انرژی، از کل جهان باجگیری کنند.»
او افزود: «آنها همچنین به اورشلیم شلیک کردند، درست در کنار اماکن مقدس سه دین توحیدی: دیوار ندبه، کلیسای مقبره مقدس و مسجد الاقصی. بهطرزی معجزهآسا هیچکدام آسیب ندیدند، اما آنها اماکن مقدس سه دین بزرگ توحیدی را هدف قرار داده بودند.»
۲۹ اسفند، بقایای یکی از موشکهای رهگیریشده حکومت ایران در بخش قدیمی اورشلیم سقوط کرد. این محل حدود ۴۰۰ متر با دیوار ندبه و مجموعه مسجد الاقصی فاصله دارد.
وضعیت تنگه هرمز و جریان انرژی جهانی به یکی از محورهای اصلی بحران خاورمیانه تبدیل شده است.
علاءالدین بروجردی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، پیشتر اعلام کرد جمهوری اسلامی از برخی کشتیهایی که از تنگه هرمز تردد میکنند، دو میلیون دلار «حق عبور» میگیرد.
بامداد دوم فروردین، ترامپ با انتشار پیامی خطاب به جمهوری اسلامی، ضربالاجلی ۴۸ ساعته برای بازگشایی کامل تنگه هرمز تعیین کرد و هشدار داد در غیر این صورت، نیروگاههای ایران هدف قرار خواهند گرفت.
در سوی دیگر، مقامهای جمهوری اسلامی تهدید کردند در صورت حمله آمریکا به نیروگاهها، زیرساختهای حیاتی و انرژی منطقه را هدف قرار خواهند داد.
نتانیاهو: هدف ما رژیم است، به غیرنظامیان در ایران حمله نمیکنیم
نتانیاهو در ادامه تاکید کرد اسرائیل با «نیرویی عظیم» به حملات اخیر جمهوری اسلامی پاسخ خواهد داد.
او افزود: «ما با قدرتی بزرگ پاسخ میدهیم، اما نه علیه غیرنظامیان. هدف ما رژیم است. ما سپاه پاسداران، این گروه جنایتکار، را هدف قرار میدهیم؛ خودشان، رهبرانشان، تاسیساتشان و منابع اقتصادیشان.»
علی خامنهای، دیکتاتور تهران، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات، عبدالرحیم موسوی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح، محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران، علی شمخانی، دبیر شورای دفاع و عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع جمهوری اسلامی، از جمله مقامهای بلندپایهای بودند که در جریان جنگ اخیر از پا درآمدند.
