در ششمین روز جنگ، حملات آمریکا و اسرائیل به اهداف نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی در تهران و چند شهر دیگر ادامه یافت؛ همزمان دامنه درگیری به کشورهای پیرامونی کشیده شد و اروپا از «صادر کردن جنگ» توسط تهران گفت.
در همین چارچوب، ارتش فرانسه نیز تایید کرد که حضور هواپیماهای آمریکا بهطور موقت در برخی پایگاههای این کشور در خاورمیانه مجاز شده است. 
تداوم حملات در ایران و تمرکز بر زیرساختهای امنیتی ـ نظامی
امروز، ۱۴ اسفند، گزارشهای زیادی منتشر شد که از تداوم موج حملات در تهران و دیگر شهرها خبر داد؛ از جمله هدف قرار گرفتن ورزشگاه آزادی (سالن ۱۲ هزار نفری که بنا بر گزارشها محل تجمع بسیجیان بوده)، چیتگر و اتوبان حکیم. همزمان، ویدیوهای رسیده از تخریب یا آسیب به نقاطی مانند کلانتریها و مراکز مرتبط با سپاه (از جمله مرکز فناوری اطلاعات سپاه در حسینآباد/هروی) حکایت داشت.
گزارشهایی نیز از حمله به مواضع سپاه در تبریز (مقر سپاه عاشورا)، حملات در خرمآباد، سنندج (پادگان امامعلی سپاه بیتالمقدس)، کرج (از جمله حوالی میدان استاندارد و فرماندهی نیروی انتظامی) و همچنین شنیده شدن انفجار در سیرجان منتشر شد. در سطح نظامی، سخنگوی ارتش اسرائیل از آغاز موج تازه حملات گسترده در تهران خبر داد و در گزارشهای جداگانه، به هدف قرار گرفتن سایت زیرزمینی ذخیره موشکهای بالستیک و برخی سایتهای پرتاب موشک اشاره شد.
سرریز منطقهای جنگ: از خلیج فارس تا ترکیه، آذربایجان و قبرس
در حوزه پیامدهای منطقهای، حمله موشکی جمهوری اسلامی به قطر گزارش شد و همزمان خبرهایی از شنیده شدن انفجار در دوحه منتشر شد. در پرونده ترکیه، پس از اعلام آنکارا درباره رهگیری موشکی که از ایران به سمت حریم هوایی ترکیه در حرکت بوده، ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی شلیک موشک به سوی ترکیه را انکار کرد.
همچنین جمهوری آذربایجان اعلام کرد حملات پهپادی از خاک ایران به نخجوان به آسیب به ترمینال فرودگاه و سقوط یک پهپاد در نزدیکی مدرسه در روستای شکرآباد منجر شده و دو غیرنظامی زخمی شدهاند؛ باکو سفیر حکومت ایران را احضار و حق پاسخ را محفوظ دانست.
در جبهه شرق مدیترانه نیز از تهدیدهای امنیتی جدید در نزدیکی پایگاه آکروتیری قبرس خبر داده شد و وزیر دفاع بریتانیا در پی حمله پهپادی به این پایگاه، راهی قبرس شد. در همین راستا، پاریس از توافق فرانسه با ایتالیا و یونان برای اعزام کمک نظامی به قبرس خبر داد و گزارشهایی نیز از اعزام تجهیزات دریایی از سوی ایتالیا و چند کشور اروپایی برای حفاظت از قبرس منتشر شد.
مواضع اروپا و متحدان غربی: ایران جنگ را گسترش میدهد
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در اظهاراتی گفت تهران در حال «صادر کردن جنگ» و تلاش برای گسترش آن به کشورهای بیشتر است و اروپا در نشست اضطراری با وزیران خارجه اتحادیه اروپا و وزیران کشورهای خلیج فارس، بر ثبات، امنیت شهروندان، هماهنگی کنسولی و امنیت دریایی (بهویژه تنگه هرمز) تمرکز دارد. او همچنین به نگرانی کشورهای منطقه از احتمال جنگ داخلی در ایران اشاره کرد و گفت «هیچکس نمیتواند با قطعیت بگوید وضعیت چگونه پایان مییابد». 
در همین چارچوب، ارتش فرانسه تایید کرد که حضور هواپیماهای آمریکا بهطور موقت در برخی پایگاههای فرانسه در خاورمیانه مجاز شده و این هواپیماها «به حفاظت از شرکای فرانسه در خلیج فارس» کمک میکنند. 
همزمان، وزیر خارجه آلمان اعلام کرد برلین در هیچ اقدام مشخصی برای تغییر رژیم در ایران مشارکت نمیکند. از سوی دیگر، دبیرکل ناتو «حادثه موشکی ترکیه» را جدی خواند اما گفت ماده ۵ در دستور کار نیست.
تحولات سیاسی داخل ایران: جانشینی و شکاف در راس قدرت
در کنار جنگ، پرونده جانشینی خامنهای همچنان یکی از نقاط کانونی خبرها بود. گزارش «اختصاصی» ایراناینترنشنال از فشار سپاه برای اعلام سریع رهبری مجتبی خامنهای و مخالفت برخی اعضای خبرگان با «موروثی شدن» رهبری خبر داد؛ از جمله طرح عدم مشارکت دستکم هشت عضو در جلسه اضطراری و هشدار مخالفان نسبت به «نامعتبر دانستن» روند انتخاب. همزمان، روایتهایی از واکنشهای اجتماعی و شکاف مشروعیت در راس قدرت برجسته شد.
وضعیت انسانی، ارتباطات و ایمنی غیرنظامیان: اینترنت، روایت مدرسه میناب، سفر و تخلیه
قطع اینترنت در ایران طبق گزارش نتبلاکس از ۱۲۰ ساعت عبور کرد و از تهدید کاربران بابت «تلاش برای دسترسی» به نت خبر داده شد. در حوزه تلفات غیرنظامی، پس از گزارشهای ایران درباره کشته شدن گسترده دانشآموزان در حمله به مدرسه دخترانه در میناب، مشاور سیاست خارجی نتانیاهو در گفتوگو با سیانان مدعی شد این رخداد احتمالاً ناشی از خطای شلیک موشک ایرانی بوده است؛ در حالی که مقامهای جمهوری اسلامی پیشتر آمریکا و اسرائیل را مسئول معرفی کرده بودند.
در بخش سفر و خروج شهروندان، قطر ایرویز اعلام کرد پروازهای امدادی محدود برای مسافران سرگردان از مسقط و ریاض برقرار میکند و «هواپیمایی امارات» نیز از ادامه فعالیت با برنامه پروازی کاهشیافته خبر داد. 
اقتصاد و امنیت انرژی-کشتیرانی: از میادین نفتی عراق تا نااطمینانی بازار
در عراق گزارش شد نیروهای امنیتی چند موشک را در بصره ضبط و چند نفر را بازداشت کردهاند؛ همچنین منابع نفتی از تخلیه کارکنان خارجی بیپی از میدان نفتی رمیله خبر دادند. در حوزه دریایی، گزارشهایی از آسیب به یک نفتکش در نزدیکی خورالزبیر عراق منتشر شد. در همین فضا، چین از اعزام فرستاده ویژه برای میانجیگری خبر داد و همزمان بر «پایان عملیات نظامی و بازگشت به گفتوگو» تاکید کرد.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرد وزیران خارجه اتحادیه اروپا و کشورهای حوزه خلیج فارس در نشستی فوقالعاده درباره تحولات خاورمیانه و راههای مهار گسترش درگیریها گفتوگو کردهاند. کالاس گفت [حکومت] ایران در تلاش است جنگ را به کشورهای بیشتری گسترش دهد.
او هدف از این اقدام جمهوری اسلامی را ایجاد بیثباتی در منطقه دانست و تاکید کرد که اتحادیه اروپا و شرکای منطقهای آن خواهان حفظ ثبات هستند.
به گفته این مقام اروپایی، یکی از اولویتهای اصلی اتحادیه اروپا تضمین امنیت شهروندان اروپایی در منطقه است و کشورهای اروپایی در حال هماهنگی برای ارائه خدمات کنسولی و سازماندهی خروج احتمالی شهروندان خود از منطقه هستند. کالاس همچنین با اشاره به اهمیت امنیت مسیرهای دریایی گفت اروپا نسبت به وضعیت تنگه هرمز و مسیرهای اصلی تجارت جهانی بسیار نگران است و به همین دلیل داراییهای دریایی اروپایی برای حفاظت از مسیرهای کشتیرانی به منطقه اعزام شدهاند.
او همچنین به افزایش استفاده از پهپادها در درگیریهای منطقه اشاره کرد و گفت همان پهپادهایی که در جنگ اوکراین علیه کییف استفاده میشوند اکنون در خاورمیانه نیز به کار گرفته شدهاند. به گفته او، تجربه اوکراین در توسعه سامانههای رهگیری و دفاع در برابر پهپادها میتواند به کشورهای حوزه خلیج فارس در مقابله با این تهدید کمک کند.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا همچنین تاکید کرد که با وجود تشدید فشارهای نظامی، تغییر حکومت در ایران معمولاً از درون رخ میدهد نه در نتیجه حملات خارجی، هرچند به گفته او حکومت ایران اکنون تضعیف شده و این وضعیت میتواند فرصتی برای مردم ایران باشد تا درباره آینده خود تصمیم بگیرند. او همچنین هشدار داد برخی کشورهای منطقه نسبت به احتمال بروز درگیریهای داخلی در ایران ابراز نگرانی کردهاند.
این مقام اروپایی در پایان گفت بحران خاورمیانه میتواند بر جنگ اوکراین نیز اثر بگذارد، زیرا بخشی از توانمندیهای دفاعی مورد نیاز اوکراین اکنون به خاورمیانه منتقل میشود و تحولات منطقهای میتواند بر بازار انرژی، قیمت نفت و روند تحریمها نیز تاثیر بگذارد.
از سوی دیگر، روبرتا متسولا، رییس پارلمان اروپا، اعلام کرد در تماس تلفنی با محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی، درباره تحولات بحران مرتبط با ایران گفتوگو کرده است. متسولا در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس حملات [حکومت] ایران به امارات و دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس را «محکوم، غیرقابل قبول و غیرقابل توجیه» توصیف کرد و از نقش امارات در کمک به امنیت شهروندان اروپایی و تسهیل روند خروج آنها از منطقه قدردانی کرد.
در همین حال، ارتش فرانسه نیز پنجشنبه ۱۴ اسفند اعلام کرد که این کشور به برخی هواپیماهای نظامی ایالات متحده اجازه استفاده موقت از پایگاههای خود در خاورمیانه را داده است. به گفته سخنگوی ستاد کل ارتش فرانسه، این اقدام در چارچوب همکاریهای دفاعی با واشینگتن انجام شده و حضور این هواپیماها به حفاظت از شرکای غربی در کشورهای خلیج فارس کمک میکند.
این موضع در حالی ابراز شده که مقامهای جمهوری اسلامی این حمله را به ایالات متحده و اسرائیل نسبت دادهاند و آن را «حملهای عمدی» به غیرنظامیان و کودکان توصیف کردهاند.
اوفر فالک، مشاور سیاست خارجی بنیامین نتانیاهو، در گفتوگو با شبکه سیانان گفت حمله به مدرسه «شجره طیبه» در میناب که در ساعات مدرسه و در حضور دانشآموزان رخ داد، به احتمال زیاد نتیجه خطای شلیک موشکهای جمهوری اسلامی بوده است. به گفته او، «بر اساس اطلاعاتی که در اختیار دارم، این بهوضوح یک حمله ایرانی بوده و ناشی از خطای موشکی است.»
رسانههای دولتی ایران گزارش دادهاند که در این حمله دستکم ۱۸۰ نفر کشته شدهاند که اکثریت آنها دانشآموزان دختر بودهاند. مقامهای ایرانی از جمله مسعود پزشکیان و عباس عراقچی، آمریکا و اسرائیل را مسئول این حمله دانسته و آن را «جنایت جنگی» توصیف کردهاند.
فالک در مصاحبه خود همچنین تاکید کرد آمریکا و اسرائیل بهطور عمدی غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهند و هرگونه تلفات غیرنظامی را «تراژدی» میدانند. او افزود که طبق ارزیابیها، حدود ۳۰ درصد از موشکهای حکومت ایران ممکن است دچار خطای شلیک شوند و چنین اتفاقی پیشتر نیز در مناطق درگیری رخ داده است.
موضع ایالات متحده
مقامهای آمریکایی، از جمله وزیر خارجه و وزیر جنگ، تاکید کردهاند که این موضوع در دست بررسی است، اما تاکنون نتیجه نهایی تحقیقات درباره این حادثه را اعلام نکردهاند. با این حال، مقامهای نظامی ایالات متحده گفتهاند هیچ شواهدی مبنی بر هدف قرار دادن عمدی غیرنظامیان از سوی نیروهای آمریکایی وجود ندارد و بررسی این حادثه همچنان ادامه دارد.
واکنش نهادهای سازمان ملل
در همین حال، نهادهای مختلف سازمان ملل نسبت به تلفات غیرنظامیان در این حمله ابراز نگرانی کردهاند. دفتر حقوق بشر سازمان ملل اعلام کرده است حمله به اهداف غیرنظامی از جمله مدارس میتواند نقض جدی حقوق بشردوستانه بینالمللی محسوب شود و خواستار تحقیقی فوری، مستقل و شفاف درباره این حادثه شده است.
همچنین کمیته حقوق کودکان سازمان ملل با اشاره به گزارشها درباره کشته شدن بیش از ۱۶۰ کودک در این حمله تاکید کرده است که کودکان هرگز نباید «خسارت جانبی» در درگیریهای مسلحانه محسوب شوند و همه طرفهای درگیر موظفاند از مدارس، بیمارستانها و دیگر زیرساختهای غیرنظامی محافظت کنند.
از سوی دیگر، هیات مستقل حقیقتیاب سازمان ملل نیز اعلام کرده است گزارشها درباره هدف قرار گرفتن مدارس در ایران «تکاندهنده» است و تاکید کرده که حتی در شرایط جنگی نیز حمله به غیرنظامیان میتواند مصادیق جنایت جنگی تلقی شود.
با ادامه درگیریها و افزایش تلفات غیرنظامیان در منطقه، نهادهای بینالمللی بار دیگر خواستار تحقیق مستقل درباره این حادثه و پاسخگویی عاملان احتمالی آن شدهاند.
این در حالی است که پیش از این گزارشهایی از استفاده مقامات و نهادهای حکومت ایران از مکانهایی همچون بیمارستانها، مدارس و فضاهای غیرنظامی بهمنظور سازماندهی نیروهای امنیتی و سرکوب منتشر شده است. در همین زمینه، در شرایطی که نشستهای مقامات حکومتی یکی از اهداف حملات اعلام شده، چند روز پیش، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، نشست خبری خود را در یک کلاس درس در مدرسهای در تهران برگزار کرد که به ادعای رسانههای ایران، در حملات اخیر آسیب دیده است.
همچنین برگزاری نشست در یک مدرسه، این شائبه را تقویت کرده که مقامهای جمهوری اسلامی در شرایط جنگی به اماکن غیرنظامی بهعنوان محل امنتر پناه میبرند و همزمان میکوشند روایت «هدف قرار گرفتن مدارس» را برجسته کنند.
جلسه اضطراری نخست خبرگان برای تعیین جانشین علی خامنهای، روز سهشنبه ۱۲ اسفند برگزار شد، اما این جلسه با حملات هوایی اسرائیل به ساختمان مجلس خبرگان در قم ناتمام ماند. به گفته منابع ایراناینترنشنال، جلسه روز پنجشنبه بهصورت آنلاین برگزار و از ساختمانی در «مجاورت حرم حضرت معصومه» در قم مدیریت خواهد شد. همچنین احتمال دارد برخی از نمایندگان و اعضای هیاترئیسه که ساکن قم هستند به شکل حضوری در محل حاضر شوند.
دو منبع از دفاتر نمایندگان مجلس خبرگان به ایراناینترنشنال گفتهاند دستکم هشت عضو این مجلس در اعتراض به «فشار سنگین» سپاه پاسداران برای تحمیل انتخاب مجتبی خامنهای، در جلسه روز پنجشنبه شرکت نخواهند کرد.
استدلالهای مخالفان مجتبی خامنهای
به گفته منابع ایراناینترنشنال، گروهی از مخالفان رهبری مجتبی خامنهای روز گذشته در تماس با رییس و اعضای هیاترئیسه خبرگان گفتهاند اعلام او بهعنوان رهبر جمهوری اسلامی میتواند «شائبه موروثی شدن رهبری» و «شبهه سلطنتی شدن جمهوری اسلامی» را برای افکار عمومی ایجاد کند. این نمایندگان خواهان انصراف مجتبی خامنهای و برگزاری رأیگیری مجدد در جلسه روز پنجشنبه شدهاند.
به گفته این منابع، یکی از نمایندگان در این تماسها گفته است «آیتالله علی خامنهای از طرح ایده رهبری فرزندش خشنود نبود و هرگز اجازه طرح این مساله را در زمان حیات خود نداد.» یک نماینده دیگر نیز استدلال کرده که مجتبی خامنهای «وزنِ مرجعیتی و فقهیِ علنی و تثبیتشدهای ندارد» و به همین دلیل انتخاب او بهعنوان «ولیفقیه» فاقد وجاهت دینی است.
بر اساس همین اطلاعات، برخی از مخالفان بهصورت تلویحی هشدار دادهاند در صورت عدم انصراف مجتبی خامنهای، روند انتخاب را «نامعتبر» خواهند دانست؛ اقدامی که در صورت وقوع میتواند شکاف در راس قدرت را تشدید و بحران مشروعیت جمهوری اسلامی را عمیقتر کند.
تنش در جلسه نخست خبرگان
پس از بمباران ساختمان قدیمی مجلس شورای ملی در تهران در روز دوشنبه که به طور سنتی، جلسات خبرگان در آن برگزار میشد، جلسه اول این مجلس برای تعیین جانشین علی خامنهای در روز سهشنبه و بدون اعلام علنی، بهصورت آنلاین برگزار شد.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی است از ابتدای روز سهشنبه، فرماندهان سپاه در شهرهای مختلف در دیدارهای حضوری یا تماسهای تلفنی، اعضای خبرگان را در اقدامی هماهنگ برای رأی دادن به مجتبی خامنهای تحت فشار قرار داده بودند. به گفته این منابع، به دلیل تماسهای مکرر و فشار روانی-سیاسی بر نمایندگان که تا دقایقی پیش از آغاز جلسه آنلاین ادامه داشته، فضای جلسه «طبیعی» نبوده و هیاترئیسه نیز اصرار داشته است که با توجه به وضعیت امنیتی کشور، رایگیری باید هرچه سریعتر انجام شود.
بنابر این گزارش، چند عضو خبرگان که با انتخاب مجتبی خامنهای مخالف بودهاند در فرصتی محدود برخی استدلالهای خود را مطرح کردهاند، اما هیاترئیسه با اصرار بر آغاز رایگیری، فرصت گفتوگوی بیشتر را از آنان گرفته است. یک منبع نزدیک به یکی از نمایندگان مجلس خبرگان به ایراناینترنشنال گفته است فضای جلسه به دلیل فشار روانی سپاه در ابتدا سنگین بوده، اما اگر فرصت بیشتری برای طرح مباحث داده میشد، چهبسا نمایندگان دیگری نیز در مخالفت سخن میگفتند.
به گفته منابع ایراناینترنشنال، پس از رایگیری و اندکی پیش از پایان شمارش آرا، ساختمان مجلس خبرگان در قم، که جلسه آنلاین از آنجا مدیریت میشد، هدف حملات هوایی اسرائیل قرار گرفت و ارتباط قطع شد. ساعاتی بعد، به اعضای مجلس خبرگان در تماس تلفنی اطلاع داده شد که مجتبی خامنهای با اکثریت آرا به رهبری انتخاب شده است.
طرح شبهات قانونی و تداوم فشارها
پس از اعلام نتیجه رایگیری به اعضای خبرگان، زمزمههایی از مخالفت با نحوه پیشبرد روند قانونی در تماسهای تلفنی با ربیس مجلس و برخی اعضای هیاترئیسه مطرح شد و در نهایت هیاترئیسه تصمیم گرفت اعلام رسمی نتیجه رایگیری را تا زمان برگزاری جلسه دوم به تعویق بیندازد.
بر این اساس، جلسه دوم، امروز پنجشنبه بهصورت آنلاین برگزار میشود و اداره آن از مکانی در نزدیکی حرم حضرت معصومه صورت خواهد گرفت؛ مکانی که به گفته منابع ایراناینترنشنال به این دلیل انتخاب شده است که در صورت لو رفتن محل، احتمال حمله هوایی به آن بهواسطه حساسیت مذهبی ممکن است کاهش یابد.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال همچنین حاکی است فشارهای تهدیدآمیز سپاه برای متقاعد کردن نمایندگان مخالف همچنان ادامه دارد و فرماندهان سپاه در تماسها و رایزنیهای مستقیم تلاش میکنند آنها را از عدم حضور یا مخالفت علنی منصرف کنند. به گفته این منابع، استدلال سپاه این است که با توجه به «شرایط ویژه» کشور و تداوم وضعیت امنیتی، اعلام رهبر جدید باید در کوتاهترین زمان ممکن انجام شود و هرگونه تاخیر میتواند به تشدید بیثباتی و تعمیق خلأ تصمیمگیری در راس نظام منجر شود.
بهنوشته واینت، هوش مصنوعی دیگر فقط برای تحلیل اطلاعات به کار نمیرود؛ اکنون سرعت کل جنگ را شتاب میبخشد، از تولید اهداف در زمان واقعی گرفته تا مدیریت رهگیری موشکها و دستههای پهپادهای خودکار، و نوع جدیدی از میدان نبرد را در پشت عملیات آشکار میکند.
تا همین اواخر، هوش مصنوعی عمدتا ابزاری برای تحلیل دادهها بود. در جنگ کنونی با جمهوری اسلامی اما، این فناوری به صندلی راننده منتقل شده است. هر دو ارتش آمریکا و اسرائیل از این فناوری نوظهور در حوزههای گستردهای استفاده میکنند: برنامهریزی دامنه عظیم حملات به اهداف در ایران، هماهنگی حضور دقیق صدها هواپیما بهطور همزمان در آسمان، تصمیمگیری سریع درباره نحوه رهگیری موشکهای بالستیک و موارد دیگر.
تغییری چشمگیر
جزئیات این موضوع، طبیعتا، در پوششی از محرمانگی شدید قرار دارد، اما برخی از آنها به تدریج آشکار میشود. اینها رباتهای مهاجمی شبیه «ترمیناتور» نیستند، بلکه سامانههای پشتیبان تصمیمگیریاند که قادرند حجمهایی از داده را پردازش کنند که تحلیلگران اطلاعاتی حتی در طول چند دهه نیز قادر به هضم آن نبودند، و به آنها اجازه میدهند روی اطلاعاتی تمرکز کنند که واقعا اهمیت دارد.
روزنامه گاردین این هفته نوشت که سرعت شگفتآور تولید، تایید و اجرای اهداف در جنگ جاری «سریعتر از سرعت اندیشه» است. این تغییر نمایانگر دگرگونی عمیقی در دکترین جنگ مدرن است و آن را بسیار دقیقتر، کمهزینهتر و مرگبارتر میکند.
بدون تردید، هوش مصنوعی زمان میان شناسایی اولیه یک هدف و نابودی آن را بهشدت کوتاه میکند. برای مقایسه در جنگ جهانی دوم، فاصله زمانی میان جمعآوری اطلاعات مانند شناسایی هوایی و اجرای یک ماموریت بمباران میتوانست تا شش ماه طول بکشد.
روزنامه تایمز لندن، با نگاه به گذشته نزدیکتر، گزارش داده که شناسایی اهداف در جریان حمله آمریکا به عراق به یک واحد اطلاعاتی متشکل از دو هزار سرباز نیاز داشت. در عملیات کنونی در ایران، همان کار تنها با ۲۰ نفر انجام شده است.
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، در حال اجرای پروژه Maven است که در سال ۲۰۱۷ آغاز شد و استفاده از مدلهای زبانی بزرگ، عمدتا مدل کلاود (Claude) از شرکت آنتروپیک (Anthropic) و از این هفته مدلهایی از اوپنایآی (OpenAI) و ایکسایآی (xAI)، را برای خلاصهسازی اطلاعات خام از صدها یا هزاران منبع بهطور همزمان و تولید دستورالعملهای عملیاتی ادغام کرده است.
این سامانه هزاران ساعت فیلم پهپادی را اسکن میکند، اشیایی مانند خودروها، افراد و انواع سلاحها را در میان ترابایتها داده شناسایی و آنها را برای اپراتورهای اطلاعاتی علامتگذاری میکند. نرمافزار شرکت پالانتیر (Palantir) نیز به ارتش آمریکا و ظاهرا دیگر ارتشهای غربی کمک میکند تا با استفاده از این اطلاعات تصمیم بگیرند و اهداف خود را انتخاب کنند.
در اوت ۲۰۲۳، کاتلین هیکس معاون وزیر دفاع آمریکا برنامه رپلیکیتور (Replicator) پنتاگون را نیز معرفی کرد که هزاران پهپاد، شناور و وسیله نقلیه خودکار را به کار میگیرد که بدون کنترل مستقیم انسانی بر هر پلتفرم بهطور مستقل عمل میکنند.
احتمالا دستکم برخی از این پهپادها و وسایل در کارزار علیه ایران شرکت دارند. طی دو هفته گذشته، ایالات متحده همچنین واحدی را به خاورمیانه اعزام کرده که دستههایی از پهپادهای بدون سرنشین لوکاس (LUCAS) را به کار میگیرد؛ پهپادهایی نسبتا ارزان، با قیمت حدود ۳۵ هزار دلار برای هر واحد که کاملا خودکار عمل میکنند. این پهپادها میتوانند در هوا با یکدیگر ارتباط برقرار کنند، اهداف را میان خود تقسیم کنند و بدون هدایت زمینی حملات انتحاری علیه سامانههای راداری ایران انجام دهند.
یادداشتی که اوایل امسال توسط پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا برای مقامات ارشد نظامی ارسال شد، این موضوع را به یک دستور رسمی تبدیل کرد.
او نوشت: «من به وزارت دفاع دستور میدهم که با تبدیل شدن به نیروی «اول هوش مصنوعی» در همه حوزهها، از خط مقدم تا پشت جبهه، برتری نظامی ایالات متحده در هوش مصنوعی را تسریع کند.»
اسرائیل نیز در این معادله حضور دارد
بهنوشته واینت، ایالات متحده تنها نیست. طبق گزارشهای خارجی، اسرائیل نیز این هفته از سامانههای هوش مصنوعی موسوم به هابسورا (Habsora) و لاوندر (Lavender) استفاده کرده است که طی دو سال گذشته به شناسایی و مکانیابی اهداف در غزه کمک کرده بودند.
سامانه هابسورا بهطور خودکار پیشنهادهایی برای حمله به ساختمانها و تاسیسات، مانند سایتهای هستهای، تاسیسات نفتی و مقرهای سپاه پاسداران، تولید میکند. این سامانه تصاویر ماهوارهای، دادههای ارتباطی و اطلاعات انسانی جمعآوریشده از هزاران منبع را پردازش و با یکدیگر تطبیق میدهد تا سازهها و مکانهایی را که مورد استفاده نیروهای شبهنظامی هستند، شناسایی کند.
اگر هابسورا بر ساختمانها تمرکز دارد، لاوندر طبق گزارشها بر افراد تمرکز میکند. این سامانه یک پایگاه داده مبتنی بر هوش مصنوعی است که حجم عظیمی از دادههای نظارتی، از جمله ارتباطات اجتماعی و تاریخچه موقعیت مکانی را اسکن و پردازش میکند تا اهداف احتمالی را شناسایی کند.
این مدل به هر فرد امتیازی بین ۱ تا ۱۰۰ اختصاص میدهد. وقتی امتیاز از حد مشخصی بالاتر رود،لاوندر آن فرد را بهعنوان هدف نظامی علامتگذاری میکند. سامانه دیگری با نام «بابا کجاست؟» (?Where’s Daddy) فرایند را کامل میکند و با ردیابی افراد علامتگذاریشده، در زمان واقعی، وقتی آنها وارد یک ساختمان مسکونی خاص میشوند، به اپراتورها هشدار میدهد.
همزمان، فایننشالتایمز این هفته گزارش داد که اسرائیل تقریبا تمام دوربینهای ترافیکی تهران را هک کرده و تصاویر آنها را به سرورهایی در تلآویو منتقل کرده است. از آنجا، امکان ردیابی خودکار حرکت محافظان مقامات ارشد فراهم شد که به خانهای میرفتند که علی خامنهای، رهبر سابق جمهوری اسلامی، شنبه گذشته در آن کشته شد. الگوریتمهای مبتنی بر هوش مصنوعی جزییاتی مانند برنامههای کاری و مسیرهای رفتوآمد آنها را تحلیل کردند.
سامانههای هوش مصنوعی همچنین به اسرائیل کمک کردند تا شبکههای تلفن همراه و ارتباطی رهبران ارشد جمهوری اسلامی را تحلیل کند که در نهایت به ترور هدفمند خامنهای و دهها مقام ارشد حکومت ایران در قلب تهران انجامید.
تنها در سپتامبر گذشته، مایکروسافت دسترسی واحد ۸۲۰۰ اسرائیل، واحد نخبه اطلاعات سیگنال ارتش، را به خدمات ابری آزور (Azure) مسدود کرد. این تصمیم پس از آن گرفته شد که مشخص شد از آن برای ذخیره و پردازش دادههای یک سامانه نظارت جمعی بر فلسطینیان در غزه و کرانه باختری استفاده شده است. تنها راه استخراج بینش معنادار از چنین حجم عظیمی از دادههای خام، استفاده از هوش مصنوعی است.
عملیات غرش شیران همچنین نخستین عملیاتی است که در آن بخش جدید هوش مصنوعی ارتش اسرائیل موسوم به «بینا» (Bina) فعالیت میکند. این بخش که تنها چند ماه پیش ایجاد شده، بیشتر واحدهای نظامی فعال در این حوزه را یکپارچه کرده است.
به گفته سرلشکر آویاد داگان، رییس اداره فرماندهی، کنترل، ارتباطات و دفاع سایبری ارتش اسرائیل، هدف این است که «یک تانک را به ۱۰۰ تانک و یک سرباز را به ۱۰۰ سرباز تبدیل کنیم.»
ورود هوش مصنوعی به میدان دفاع
بهنوشته واینت، شهروندان اسرائیلی نیز این هفته شاهد اثربخشی سامانههای هوش مصنوعی در حفاظت از جان انسانها بودند.
وقتی انواع مختلفی از موشکها از نقاط مختلف به سمت اسرائیل شلیک میشوند، هوش مصنوعی به سرعت دادههای رادارها و حسگرهای حساس در دریا، هوا و زمین را دریافت میکند و در عرض میلیثانیه تصمیم میگیرد کدام رهگیر را به کدام هدف شلیک کند تا احتمال رهگیری موفق به حداکثر برسد.
همزمان، سامانه دیگری بهطور خودکار اطلاعات دقیقی تولید میکند که به نیروها اجازه میدهد چند ثانیه پس از شناسایی پرتابگر موشکی ایرانی، آن را هدف قرار دهند.
همانطور که این هفته ژنرال دن کین رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا فاش کرد، بخش بزرگی از جنگ نیز پشت صحنه و از طریق جنگ سایبری گسترده در حال انجام است.
در جنگ ۱۲ روزه، سایتهای فناوری خارجی گزارش دادند که گروههای مرتبط با اسرائیل از هوش مصنوعی برای فلج کردن سیستم بانکی ایران استفاده کردند. هوش مصنوعی برای اسکن خودکار آسیبپذیریهای امنیتی و تزریق کدهای مخرب بدون دخالت انسان به کار رفت.
درگیری با ایران عملا به یک میدان آزمایش زنده برای فناوریهای هوش مصنوعی غرب تبدیل شده است. اما چین نیز برای جنگ آینده آماده میشود؛ جنگی که در آن پیروزی متعلق به کشوری نخواهد بود که بیشترین تانک یا هواپیما را دارد، بلکه از آن کشوری خواهد بود که سریعترین و موثرترین الگوریتمها را دارد.
