شاهزاده رضا پهلوی در کنفرانس امنیتی مونیخ با تاکید بر اینکه خیزش اخیر نشانه عبور جامعه از اصلاحطلبی و مطالبه تغییر بنیادین سیاسی است، خواستار افزایش فشار دیپلماتیک و اقتصادی بر حکومت شد و گفت اکنون «پنجرهای از فرصت» گشوده شده که میتواند سرنوشت ایران و حتی منطقه را تغییر دهد.
کنفرانس امنیتی مونیخ امسال به یکی از صریحترین صحنههای طرح دیدگاههای بینالمللی درباره آینده جمهوری اسلامی ایران تبدیل شد. در این نشست، شاهزاده رضا پهلوی، سناتور لیندزی گراهام، روبرتو متسولا، رییس پارلمان اروپا و همچنین ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، هر یک از زاویهای متفاوت درباره انقلاب ملی در ایران، نقش سپاه پاسداران، فشارهای بینالمللی و سناریوهای پیشرو سخن گفتند.
شاهزاده رضا پهلوی در سخنان خود با اشاره به شعار «نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران» تاکید کرد که این شعار حامل پیامی روشن است و نشان میدهد مردم ایران با سیاستهای منطقهای جمهوری اسلامی موافق نیستند. او گفت این بخشی از آگاهی جمعی جامعه ایران است که میان ملت و حکومت تمایز قائل شده و دیگر خود را با سیاستهای برونمرزی رژیم همسو نمیداند. به گفته او، خیزش اخیر صرفا واکنشی به مشکلات اقتصادی نبود، بلکه بیانگر مطالبهای صریح برای تغییر سیاسی بنیادین است. او تصریح کرد وقتی مردم شعار «مرگ بر دیکتاتور» سر میدهند، به این معناست که از کل ساختار عبور کردهاند و دیگر به اصلاح در چارچوب نظام باور ندارند.
شاهزاده رضا پهلوی با اشاره به تداوم خیزشها در سالهای گذشته گفت آنچه امروز اهمیت دارد افزایش بسامد و کوتاهتر شدن فاصله زمانی اعتراضهاست؛ پدیدهای که میتواند به گفته او «نقطه تغییر بازی» باشد. او تاکید کرد پنجرهای از فرصت گشوده شده که میتواند نه تنها برای ایران بلکه برای منطقه و حتی جهان تعیینکننده باشد. او خواستار تغییر رویکرد جهانی نسبت به جمهوری اسلامی شد و گفت چهار دهه سیاست مماشات نتیجهای جز تقویت ماشین سرکوب نداشته است. او بر لزوم افزایش فشار دیپلماتیک، اخراج دیپلماتهای جمهوری اسلامی، تعطیلی سفارتخانهها، اعمال تحریمهای بیشتر علیه سپاه پاسداران و قطع منابع مالی رژیم تاکید کرد تا حکومت نتواند هزینه سرکوب را تامین کند. همچنین خواستار استفاده از داراییهای مسدودشده متعلق به مردم ایران، حمایت مالی از اعتصابهای کارگری و کمک به دسترسی آزاد مردم به اینترنت شد.
او با اشاره به سرکوب خونین اعتراضات گفت بسیاری از ایرانیان خواهان نوعی مداخله انساندوستانه برای خنثیسازی ابزارهای سرکوب هستند تا از کشته شدن بیشتر شهروندان جلوگیری شود. به گفته او، آنچه مردم نیاز دارند یک عامل توازنبخش است که ماشین سرکوب را بیاثر کند. شاهزاده رضا پهلوی در عین حال نقشه راهی برای دوره گذار ارائه داد و گفت نخست باید بر چهار اصل بنیادین توافق شود: تمامیت ارضی ایران، جدایی دین از دولت، برابری همه شهروندان در برابر قانون و حق تعیین سرنوشت مردم. او توضیح داد که دولت گذار وظیفه دارد شرایط برگزاری انتخابات مجلس موسسان را فراهم کند تا قانون اساسی جدید تدوین شود و سپس از طریق همهپرسی به تصویب برسد. پس از آن نخستین انتخابات پارلمان و دولت برگزار میشود و شکل نهایی نظام ـ جمهوری یا مشروطه سلطنتی ـ به رای مردم واگذار خواهد شد. او تاکید کرد دولت گذار در همان لحظه تشکیل نهادهای منتخب منحل میشود.
شاهزاده رضا پهلوی همچنین درباره اختلافات در میان اپوزیسیون گفت امروز زمان رقابت سیاسی نیست بلکه زمان تمرکز بر مشترکات است و رقابت میتواند در آینده و در چارچوب صندوق رای صورت گیرد. او حملات آنلاین علیه مخالفان از جمله نرگس محمدی را محکوم کرد و تاکید کرد در ایران آزاد، هر فردی از جمله نرگس محمدی میتواند نامزد مقامهای اجرایی شود. او گفت بسیاری از کارزارهای تخریبی کار جمهوری اسلامی است که با سیاست «تفرقه بینداز و حکومت کن» تلاش میکند اپوزیسیون را از اتحاد باز دارد. او همچنین از ریزش در بدنه حکومت سخن گفت و تاکید کرد شماری از نیروهای نظامی و اداری تمایل خود را برای فاصله گرفتن از رژیم اعلام کردهاند.
در حاشیه نشست، شاهزاده رضا پهلوی با ولودیمیر زلنسکی دیدار کرد. زلنسکی پس از این دیدار در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد اوکراین از مردم ایران که برای آینده خود مبارزه میکنند حمایت میکند و همدردی خود را با قربانیان رژیم ایران ابراز کرد. او همچنین همکاری نظامی میان تهران و مسکو، از جمله تامین پهپادهای «شاهد» برای روسیه را محکوم کرد و بر تقویت تحریمها علیه جمهوری اسلامی تاکید کرد.
در مقابل، سناتور جمهوریخواه آمریکا، لیندزی گراهام موضعی صریحتر اتخاذ کرد و گفت «کاملا از تغییر رژیم در ایران حمایت میکنم.» او افزود احتمال میدهد شاهزاده رضا پهلوی در آینده ایران نقش برجستهای داشته باشد. گراهام جمهوری اسلامی را رژیمی ایدئولوژیک توصیف کرد و گفت مذاکره با چنین رژیمی بینتیجه است. او هشدار داد اگر حکومت ایران به سلاح هستهای دست یابد، از آن برای اهداف ایدئولوژیک خود و مقابله با اسرائیل و آمریکا استفاده خواهد کرد. گراهام همچنین تاکید کرد مردم ایران برای جاهطلبی هستهای به خیابان نیامدند بلکه برای داشتن زندگی بهتر و آیندهای متفاوت اعتراض کردند. به گفته او، در صورت تغییر حکومت، گروههایی مانند حماس، حزبالله و حوثیها حمایت اصلی خود را از دست خواهند داد و توازن منطقهای دگرگون خواهد شد.
روبرتو متسولا، رییس پارلمان اروپا، نیز در این نشست گفت اتحادیه اروپا با رژیمی مواجه است که هم مردم خود را سرکوب میکند و هم منطقه را بیثبات میسازد. او تاکید کرد قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی اقدامی ضروری بوده و هر ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا با آن موافقت کردهاند. متسولا گفت اروپا نباید از این خط قرمز عقبنشینی کند و باید در حمایت از آزادی در ایران قاطع باشد.
در عین حال، کریم سجادپور، تحلیلگر بنیاد کارنگی، با اشاره به محاسبات واشینگتن گفت اگر امکان برکناری جمهوری اسلامی با فشار یک دکمه وجود داشت، چنین اقدامی صورت میگرفت، اما نگرانی اصلی پیامدهای پس از آن و خطر بیثباتی مشابه لیبی است. او تاکید کرد ایران تفاوتهای مهمی با آن کشور دارد، اما خلأ قدرت میتواند پیامدهای پیشبینیناپذیری به همراه داشته باشد.
کنفرانس امنیتی مونیخ نشان داد موضوع ایران به سطحی کمسابقه از صراحت در محافل غربی رسیده است. از طرح آشکار «تغییر رژیم» توسط برخی از سیاستمداران، از جمله سناتور آمریکایی گرفته تا ارائه نقشه راه گذار از سوی شاهزاده رضا پهلوی و تاکید اروپا بر تحریم سپاه، همگی بیانگر آن است که بحث درباره آینده جمهوری اسلامی وارد مرحلهای تازه شده است.
