شاهزاده رضا پهلوی در گفتوگویی با هیو هیوئیت، روزنامهنگار آمریکایی، تاکید کرد که مردم ایران با یک نیروی اشغالگر می جنگند که کشور را به گروگان گرفته، حکومتی که در یک نبرد غیرمنصفانه شهروندان غیرمسلح را که خواهان آزادی و رهایی از استبداد هستند با سلاح جنگی به گلوله میبندد.
او در این گفتوگو که دوشنبه ۲۰ بهمن منتشر شد، افزود در ایران یک نسلکشی در جریان است و تنها چیزی که میتواند میدان را برای ایرانیان شجاعی که برای رهایی خود میجنگند برابر کند، کمک لازم در این مقطع برای خنثیسازی ابزارهایی است که حکومت علیه شهروندان خودش به کار گرفته است. یعنی هدف قرار دادن دستگاه اصلی سرکوب حکومت که شامل سپاه پاسداران و سایر عناصر مرتبط با آن است.
شاهزاده رضا پهلوی با اشاره به جنایت جمهوری اسلامی در کشتار مردم ایران گفت براساس آخرین برآوردها شمار جانباختگان بین ۳۶ هزار و ۵۰۰ تا حدود ۴۰ هزار نفر متغیر است، اما ممکن است بیشتر از این هم باشد چون بازداشتها همچنان ادامه دارد. مردم را در بیمارستانها میکشند. مجروحان را روی تختهایشان میکشند. پزشکان یا هر کسی را که به قربانیان کمک کرده بازداشت میکنند. کسی نمیداند عدد نهایی چقدر خواهد شد.
شاهزاده رضا پهلوی گفت: «در این مرحله فقط یک مداخله نظامی میتواند موازنه را برقرار کند. به همین دلیل مردم ایران با اضطراب منتظر اقدامی هستند که رییسجمهوری ترامپ وعده داده در حمایت از مردم ایران انجام دهد و گفته کمک خواهد رسید صبر کنید. آنها صبر کردهاند و امیدوارند رییسجمهوری به وعدهاش وفادار بماند.»
او افزود که رییسجمهوری ترامپ همیشه نشان داده مانند باراک اوباما نیست، بلکه به آنچه میگوید باور دارد و مرد صلح است و در نهایت به مردم ایران کمک خواهد کرد تا از شر حکومتی که نه فقط ایران را ویران کرده بلکه از آغاز منشاء آشوب و بیثباتی و دشمنی با آمریکا بوده رها شوند.
شاهزاده رضا پهلوی با اشاره به ضعف جمهوری اسلامی و ناتوانی در پاسخ به اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه گفت اگر جمهوری اسلامی پیش از آنکه فرصتی برای حمله پیدا کند هدف قرار بگیرد توانی فراتر از پیامهای نمایشی نخواهد داشت و اگر هم داشته باشد هیچ نیروی نظامی در جهان بهتر از ارتش آمریکا با کمک برخی متحدانش قادر به خنثیسازی آن نیست.
او افزود تهدیدهای جمهوری اسلامی بیشتر رجزخوانی یک حکومت درمانده است که آخرین نفسهای خود را میکشد و میخواهد تردید ایجاد کند که آیا باید علیه آن دست به اقدامی زد یا نه. آنچه اکنون مطرح است فقط آزادی مردم ایران نیست بلکه پایان دادن کامل به حکومتی است که جز ویرانی برای منطقه نداشته است.
شاهزاده رضا پهلوی تاکید کرد که بهترین راه این است که این بار فقط این حکومت را زخمی نکرد، بلکه باید کار را تمام کرد یعنی نباید امکان تلافی باقی بماند.
او با اشاره به استقرار نیروهای نظامی آمریکا در ابعادی بیسابقه در منطقه گفت این استقرار نیروها فقط یک تمرین ساده نیست بلکه گستردهتر و جامعتر از هر چیزی است که پیش از این دیدهایم مگر در سطح یک جنگ جهانی. این کارزار جدی است.
شاهزاده رضا پهلوی در ادامه این گفتوگو افزود اگر آمریکا در جنگ جهانی دوم وارد جنگ نمیشد نتیجه، پیروزی نازیها یا دستیابی هیتلر به بمب اتم بود و اگر چنین اتفاقی نمیافتاد معلوم نیست تاریخ امروز چگونه بود. آمریکاییها باید بدانند این حکومت ریشه اصلی بیثباتی در منطقه و بزرگترین دشمن آمریکا و متحدانش است.
او گفت در حالی که جمهوری اسلامی خواستار نابودی یک ملت، یعنی اسرائیل است، ملت ایران بارها نشان داده با همسایگانش دشمنی ندارد و متحد آمریکاست. ایرانیان نهتنها رویکردی دوستانه نسبت به همسایگان دارند بلکه بهویژه با اسرائیل دوست هستند و رابطه آنها به ۲۵ قرن پیش و زمان کوروش بزرگ بازمیگردد.
شاهزاده رضا پهلوی افزود با آزاد شدن ایران، آمریکا دیگر مجبور نیست پلیس کل منطقه باشد بلکه میتواند به شرکایی تکیه کند که ارزشهای مشترک آزادی، دموکراسی و حقوق بشر دارند. آنها ثبات منطقه را تامین میکنند و دیگر نیازی به استقرار طولانیمدت نیروها و تحمیل هزینههای سنگین به مالیاتدهندگان نخواهد بود. این به سود صلح منطقهای، صلح جهانی و تجارت است.
او گفت ایران کشوری است که در ۱۵ سال نخست دستکم یک تریلیون دلار فرصت درآمدی برای اقتصاد آمریکا از طریق سرمایهگذاری ایجاد میکند و صدها شرکت آماده سرمایهگذاری در ایران آزاد هستند. این سود خالص برای آمریکا در صورت تغییر حکومت در ایران است در مقابل ادامه حکومتی که هم آمریکا را از این بازار محروم میکند و هم تهدیدی دائمی برای آن بوده است.
شاهزاده رضا پهلوی در بخش دیگری از این گفتوگو تاکید کرد تمام نیروهای دموکرات و سکولار ایران که به چهار اصل تمامیت ارضی ایران، جدایی دین از حکومت بهعنوان پیششرط دموکراسی، اهمیت آزادیهای فردی و برابری همه شهروندان در برابر قانون و حق مردم ایران برای تعیین آینده خود از طریق انتخابات آزاد و صندوق رأی را که دولت انتقالی باید آن را اجرا کند باور داشته باشند، زیر یک چتر قرار میگیرند.
شاهزاده رضا پهلوی با اشاره به شعارهای مردم ایران گفت: «مردم از من خواستهاند این جنبش را رهبری کنم و من به همین دلیل قدم پیش گذاشتهام اما تنها نیستم. با گستردهترین ائتلاف نیروهای دموکراتیک ایران کار میکنم که شاید در نهایت دیدگاههای متفاوتی داشته باشند اما بر سر این فرایند توافق دارند. این گستردهترین ائتلاف نیروهای دموکرات ایرانی در داخل کشور و در جامعه بینالمللی و میان ایرانیان خارج از کشور است.»
او با اشاره به ریزش نیروها در جمهوری اسلامی گفت: «از حدود یک سال پیش فرایندی امن برای ارتباط کسانی که میخواهند از حکومت جدا شوند راهاندازی کردیم. شش ماه است که بیش از ۱۶۰ هزار نفر درخواست دادهاند؛ بسیاری از نیروهای امنیتی نظامی و اداری که میخواهند در گذار نقش داشته باشند.»
شاهزاده رضا پهلوی گفت سپاه در جمهوری اسلامی بهعنوان نیروی موازی ایجاد شد چون به ارتش اعتماد نداشتند. سپاه به یک مافیای انگلی تبدیل شد که اقتصاد و کشور را در دست گرفت. ارتش خود را حرفهای و ملی میداند. سپاه حتی نام ایران را در عنوانش ندارد. این نهاد باید منحل یا ادغام شود. ارتش حرفهای از مرزها حفاظت خواهد کرد. حتی در سپاه هم کسانی میخواهند جدا شوند. این آخرین فرصت آنهاست. انتخاب با خودشان است اما باید پاسخگو باشند. با برنامهریزی درست میتوان مقاومتهای پایانی را بدون انتقامجویی مهار کرد.
او افزود: «برخلاف سناریوهایی مثل عراق و بعثزدایی موضع ما روشن است. کسانی که مستقیما مسئول کشتار شهروندان نبودهاند میتوانند جایگاهی در آینده داشته باشند. مجرمان باید مانند نورنبرگ پاسخگو شوند. مشارکت این افراد ریسک بیثباتی را کاهش میدهد و گذار را هموار میکند. آشتی ملی و عفو هم مطرح است اما عدالت هم حتما اجرا میشود. مردم ایران باید روز دادخواهی خود را داشته باشند. همزمان باید گذار موفق تضمین شود و با برنامهریزی درست خطرها و تلفات را به حداقل کاهش و موفقیت را به حداکثر افزایش داد.»
او گفت: «وقتی مردم به اجرای عدالت و نهادها و رهبران اعتماد داشته باشند دینامیک تغییر میکند. انتقامجویی معمولا از بیاعتمادی کامل میآید. امید به آینده بهتر و پرهیز از چرخه خون و تلافی اهمیت دارد. چشم در برابر چشم جهان را کور میکند.»
شاهزاده رضا پهلوی افزود: «پس از ۱۱ سپتامبر تنها کشوری که مردمش در داخل کشور برای قربانیان شمع روشن کردند ایران بود. همان مردم امروز علیه حکومت تظاهرات میکنند. در تجمعهای ما در سراسر جهان کنار پرچم ایران پرچم آمریکا یا اسرائیل هم هست. ایران واقعی ما این است نه این حکومت. ایرانیان مردمی صلحدوست هستند. آمریکا همیشه دوست ایران بوده و خواهد بود. این حکومت یک انحراف و حاصل همپیمانی افراطیون مارکسیست و اسلامگرا بود. ایران آزاد که به ایدئولوژیهای افراطی باور ندارد، به آزادی و حقوق بشر متعهد است.»
او در پایان این گفتوگو تاکید کرد که آزادی دین باید در قانون اساسی مبتنی بر اعلامیه جهانی حقوق بشر تضمین شود. سکولاریسم ضدیت با دین نیست بلکه حقوق همه از جمله بیدینها و اقلیتها را تضمین میکند. آزادی دین محفوظ است اما جدایی دین از دولت پیششرط دموکراسی است. بسیاری از روحانیان ایران با حکومت ایدئولوژیک مخالف بودهاند. حتی رهبران دینی سنی نیز خواهان دولتی سکولار هستند چون دخالت دین در سیاست ایمان را تضعیف کرده است. در کشور آزاد و سکولار همه میتوانند ایمان خود را آزادانه داشته باشند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
