در نوزدهمین روز انقلاب ملی ایرانیان، قطع سراسری اینترنت به ۱۶۰ ساعت رسید و بازداشتهای گسترده معترضان در داخل کشور همچنان ادامه یافت. قرار است در ادامه این روز شورای امنیت سازمان ملل نشستی برای بررسی وضعیت ایران برگزار کند.
در ادامه کارزار حمایت از انقلاب ملی ایرانیان، تجمعهای اعتراضی ایرانیان خارج از کشور در چند شهر برگزار شد؛ پنجشنبه ۲۵ دی، شماری از ایرانیان مقیم ملبورن و سیدنی مقابل سفارت جمهوری اسلامی در کانبرا گرد هم آمدند، حمایت خود را اعلام کردند و به احترام دستکم ۱۲ هزار کشته اعتراضات یک دقیقه سکوت کردند.
در واشینگتن تجمعی مقابل دفتر حفاظت منافع جمهوری اسلامی برگزار شد و در فرانکفورت نیز ایرانیان با تجمع مقابل دفتر رسانههای این شهر خواستار پوشش بیشتر رویدادهای ایران شدند.
همچنین گروهی از ایرانیان و اسرائیلیها در شهر خولون در جنوب تلآویو در حمایت از معترضان ایرانی تجمع کردند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، موج تازهای از بازداشتها، کشتار و فشار بر خانوادههای جانباختگان در شهرهای مختلف ایران ادامه دارد؛ ههنگاو از بازداشت سه عضو یک خانواده در فولادشهر و نیز بازداشت کیا مرادی، شهروند ۱۸ ساله اهل سنندج خبر داد.
همزمان پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد ماموران امنیتی در شهرضا خانواده معترضان کشتهشده را برای انجام مصاحبه اجباری یا پرداخت مبلغی موسوم به «حق تیر» تحت فشار قرار دادهاند و تحویل پیکرها و خاکسپاری را به ساعات بامدادی و بهصورت محدود مشروط کردهاند.
در کرج نیز سه عضو یک خانواده، از جمله یک دانشجوی ۱۹ ساله، در جریان تیراندازی ماموران حکومتی کشته شدهاند و وضعیت فرزند دیگر خانواده نامشخص است.
شاهدان عینی از تیراندازی نیروهای مسلح به معترضان بیسلاح خبر دادهاند و ویدیوهای تاییدشده نشان میدهد انتقال پیکر معترضان به پزشکی قانونی کهریزک همچنان ادامه دارد.
دکتر امین مبارز پرستار، رییس مرکز چشمپزشکی مونیخ، به ایراناینترنشنال گفت طی چند روز گذشته بیش از شش هزار آسیبدیده چشمی به کلینیک نور تهران مراجعه کردهاند.
همزمان آتیلا حجازی، بازیکن پیشین استقلال و فرزند ناصر حجازی، با انتشار استوری اینستاگرامی نوشت جوانانی که دغدغه آزادی داشتند شایسته مرگ نبودند.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد مجتبی ترشیز، بازیکن پیشین تراکتورسازی و نساجی، در جریان اعتراضات شهرک اندیشه هنگام محافظت از همسرش آرزو مدنی با شلیک مستقیم نیروهای سرکوب جان باخته است؛ او بدن خود را سپر همسرش کرد و پس از اصابت گلوله ساچمهای به ریهاش، دقایقی بعد در آغوش او جان سپرد، در حالی که همسر و برادر همسرش با وجود جراحت زنده ماندهاند.
جمهوری اسلامی در روز نوزدهم
در این روز قوه قضاییه اعلام کرد برای عرفان سلطانی، معترض بازداشتشده، حکم اعدام صادر نشده و او با اتهامهای «اجتماع و تبانی علیه امنیت داخلی و فعالیت تبلیغی علیه نظام» در ندامتگاه مرکزی کرج نگهداری میشود.
فرمانده نیروی زمینی سپاه از آمادگی نیروهای مسلح برای «پاسخ قاطع» به هر اشتباه دشمن سخن گفت.
در همین حال سازمان هواپیمایی کشوری از تداوم پروازهای عبوری و ورودی و خروجی خبر داد.
همچنین عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در نامهای به دبیرکل سازمان ملل خواستار مخالفت با هرگونه دخالت خارجی شد.
علیرضا زاکانی، شهردار تهران، نیز اعلام کرد ۶۱ مسجد در ۱۶ منطقه پایتخت آسیب دیدهاند.
در این روز نشست خبری سفیر جمهوری اسلامی در اسلامآباد که قرار بود درباره تحولات ایران برگزار شود، بهطور ناگهانی لغو شد. بر اساس گزارشها، مخالفت وزارت خارجه پاکستان و ملاحظات امنیتی از دلایل احتمالی لغو برنامه رضا امیری مقدم عنوان شده است.
واکنشها در میان رهبران جهان
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گزارش فاکسنیوز درباره صادرنشدن حکم اعدام برای معترضان در ایران را «خبر خوب» خواند و ابراز امیدواری کرد این روند ادامه یابد.
صفحه فارسی وزارت امور خارجه آمریکا، اعلام کرد جمهوری اسلامی در برابر مطالبات مردم برای آزادی و عدالت، خشونت بیرحمانه را جایگزین گفتوگو کرده و حتی منافع آمریکا و کشورهای همسایه را تهدید میکند.
وزارت امور خارجه آمریکا همچنین گزارش داد حکومت ایران از پهپادهای نظامی برای شناسایی، ردیابی و سرکوب معترضان مسالمتآمیز استفاده کرده و شهروندان خود را همچون دشمنان جنگی هدف قرار میدهد.
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، نیز تاکید کرد آنکارا استفاده از خشونت علیه ایران را تایید یا توجیه نمیکند و اولویت خود را جلوگیری از بیثباتی از مسیر دیپلماسی میداند.
وینستون پیترز، وزیر امور خارجه نیوزیلند، سرکوب اعتراضات در ایران را «خشن و بیرحمانه» توصیف کرد و ضمن محکومکردن کشتار معترضان، از انتقال نگرانیهای جدی دولتش به سفارت ایران خبر داد و به شهروندان نیوزیلندی توصیه کرد در صورت امکان ایران را ترک کنند.
واکنش نمایندگان پارلمانها
کورنیلیا زاییلد، رییس پارلمان ایالتی برلین، با اعلام همبستگی با معترضان ایران گفت اعتراضات سراسری نشان میدهد «شجاعت میتواند از ترس نیرومندتر باشد» و تاکید کرد آزادی، پایه و اساس هر دموکراسی است.
الی کوهانیم، معاون سابق نماینده ویژه آمریکا در نظارت و مبارزه با یهودستیزی، با مقایسه نیروهای سرکوب در ایران با حماس نوشت تصاویر حضور مسلحانه آنها در خیابانها، یادآور نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی است که در هفتم اکتبر دست به کشتار زدند.
سباستین تینکین، نماینده پارلمان اروپا، خواستار دعوت از شاهزاده رضا پهلوی برای سخنرانی در پارلمان اروپا شد و گفت پس از سالها گفتوگو با مقامهای جمهوری اسلامی، زمان شنیدن صدای معترضان ایرانی فرارسیده است.
همچنین امید نوریپور با اشاره به سرکوبهای گسترده در ایران گفت اتحادیه اروپا باید فشار مالی را افزایش دهد و سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی قرار دهد؛ اقدامی که به گفته او پاسخ ضروری به «کشتار و خشونت عریان» است.
حمایتها در کره جنوبی
نمایندگان پارلمان کره جنوبی در حال آمادهسازی قطعنامهای برای محکوم کردن سرکوب اعتراضات در ایران هستند؛ لی آنجو، عضو ارشد حزب حاکم، اعلام کرد این قطعنامه با تاکید بر حفاظت از جان شهروندان ایرانی و واکنش مسئولانه و هماهنگ جامعه بینالمللی تدوین شده و تاکنون دستکم ۵۰ نماینده از آن حمایت کردهاند.
همزمان حزب «اصلاح میهن» با انتشار بیانیهای، جمهوری اسلامی را با دیکتاتور پیشین کره جنوبی، چان دوهوان، مقایسه و وضعیت کنونی ایران را مشابه دوران خیزش گوانگجو در ۱۹۸۰ توصیف کرد.
دولت کره جنوبی نیز در بیانیهای رسمی، سرکوب اعتراضات در ایران را نگرانکننده خواند، با استفاده از زور علیه معترضان مسالمتجو مخالفت کرد و خواستار حلوفصل مسالمتآمیز بحران از طریق گفتوگو، احترام به حقوق بنیادین و جلوگیری از تشدید تنشها شد.
در ادامه حمایت نمایندگان پارلمانها از اعتراضات ایران، لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه نزدیک به ترامپ، در دیدار با شاهزاده رضا پهلوی گفت انتخاب رهبر آینده ایران بر عهده مردم این کشور است و ابراز امیدواری کرد روزی این فرصت فراهم شود.
او همچنین تاکید کرد: «با تمام وجود باور دارم که کمک در راه است». در استرالیا نیز آرون ویولی، عضو مجلس نمایندگان، سرکوب خشونتآمیز اعتراضات، شلیک مستقیم به معترضان و قطع اینترنت را بهشدت محکوم کرد و گفت هیچ حکومتی که مردم خود را میکشد مشروعیت ندارد و جمهوری اسلامی مشروعیت خود را از دست داده است.
همزمان در اروپا، نوربرت روتگن، نماینده پارلمان آلمان، تاکید کرد تروریستی خواندن سپاه پاسداران تاثیر ملموسی خواهد داشت و با افزایش فشار مالی و سیاسی بر سرآمدان دستگاه سرکوب، فشار بر رژیمی را که به گفته او تنها به خشونت متکی است، تشدید میکند.
او و دیگر مقامهای اروپایی خواستار پاسخگویی عاملان سرکوب و افزایش همبستگی بینالمللی برای حمایت از مردم ایران شدند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
