مهدی زارع، استاد پژوهشگاه زلزلهشناسی اعلام کرد که حدود ۱۹ تا ۲۰ میلیون واحد مسکونی در ایران که حدود ۳۰ درصد جمعیت ایران در آن ساکن هستند، بافت فرسوده و بنای ناایمن محسوب میشود.
زارع جمعه پنجم دی به خبرآنلاین گفت که از سال ۱۳۸۲ تا ۱۴۰۰، حدود ۷ میلیون واحد مسکونی در کل کشور نوسازی شدهاند، اما سرعت نوسازی بافتهای فرسوده از سرعت فرسودگی آنها کمتر بوده است.
او گفت: «هنوز حدود ۱۹ تا ۲۰ میلیون واحد مسکونی در ایران وجود دارد که یا در بافت فرسوده قرار دارند و یا با استانداردهای قدیمی ساخته شدهاند و نیاز به مقاومسازی جدی دارند. برآورد میشود که حدود ۳۰درصد جمعیت کشور همچنان در این بناهای ناایمن زندگی میکنند.»
افزایش بناهای فرسوده در ایران در شرایطی است که در سالهای اخیر خطر فرونشست زمین در ایران نیز افزایش یافته و به درون شهرها از جمله تهران گسترش یافته است.
اول آذر، علی بیتاللهی، رییس بخش زلزلهشناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی گفت: «پدیده فرونشست زمین بهصورت فزاینده در سراسر ایران در حال توسعه است و ۴۰ درصد مردم کشور را تهدید میکند.»
آسیبپذیری «بالا» برای ۷۵درصد ساختمانها در کلانشهرها
استاد پژوهشگاه زلزلهشناسی ایران گفت که در کلانشهرها مانند تهران برآورد میشود که «حدود ۷۵درصد ساختمانها» (شامل قدیمی و نوساز) آسیبپذیری «بالا» دارند.
او تاکید کرد: «بخشی از این بافتها، ساختمانهای نوسازی هستند که خارج از استانداردهای مهندسی یا در مناطق با ریسک بالا مانند حریم گسلهای فعال بنا شدهاند.»
به گفته زارع، برآورد میشود که بافت فرسوده سنتی حدود ۲.۷ میلیون واحد و بافت آسیبپذیر جدید حدود ۳ میلیون واحد باشد و جمع کل واحدهای ناایمن به حدود ۵.۷ میلیون واحد میرسد.
این آمار جدید در شرایطی است که پیشتر فرزانه صادق مالواجرد، معاون وقت شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی ۲۵ بهمن ۱۴۰۱ از حدود ۷۴ هزار هکتار بافت فرسوده در محدوده شهری ایران با یک میلیون و ۴۰۰ هزار واحد ناپایدار در آن خبر داده بود.
خطر مسکن مهر
این استاد زلزلهشناسی همچنین در گفتوگوی خود تاکید کرد: «مسکن مهر و آپارتمانهای ارزانقیمت دهه ۸۰ و ۹۰، در بسیاری از موارد مکانیابی اشتباه داشتهاند.»
او به عنوان نمونه به زلزلههای خوی اشاره کرد و گفت: «در خوی در حاشیه شهر در زمینلرزههای با بزرگای ۵.۵ تا ۵.۸ در شش ماهه دوم ۱۴۰۱ تا فروردین ۱۴۰۲ مسکن مهر بسیار آسیب دید، در حالی که حتی بناهای قدیمی در شهر خوی چندان آسیب ندیدند.»
آبان ۱۳۹۶، اسحاق جهانگیری، معاون اول وقت ریاست جمهوری اعلام کرد بیشتر خانههای تخریب شده در زلزله همان ماه در غرب ایران متعلق به ساختمانهای مسکن مهر بود.
طرح مسکن مهر از برنامههای جنجالی دولت نهم و دهم به ریاست جمهوری محمود احمدینژاد بود که با اختصاص منابع عظیم مالی و با حداقل برنامهریزی علمی و فنی به صورت انبوه ساختمان ساخته شد.
در سالهای اخیر، تخریب گسترده این ساختمانهای نوساز، ولی کاملا نا ایمن توجه بسیاری از شهروندان و رسانههای ایران را به خود جلب کرد.
عراقچی جمعه پنجم دی در جریان سفر به اصفهان به رسانهها گفت که جمهوری اسلامی برنامههای «مرتبط با هستهای، صنایع دفاعی، نانو و ماهواره پیشرفت زیادی» داشته است.
او افزود: «این موارد از جمله ماهواره کاملا صلحآمیز است و ایران در مسیر پیشرفت این تکنولوژی قرار دارد.»
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی برنامه ماهوارهای حکومت ایران را «یک حق طبیعی» آن دانست و این ادعا را مطرح کرد که «ماهوارههای ایران، ماموریت علمی دارند.»
اواخر فروردین امسال، بلومبرگ در گزارشی به برنامه ماهوارهای جمهوری اسلامی پرداخت و نوشت که این برنامه با وجود تحریمها و فشارهای آمریکا همچنان رو به پیشرفت و تقویت است.
کشورهای غربی، برنامه ماهوارهای جمهوری اسلامی را بیشتر با انگیزههای جاسوسی و نظامی و فناوریهای پرتاب فضایی و موشکهای بالیستیک را بسیار مشابه میدانند.
پرتاب سه ماهواره جدید
رسانههای ایران گزارش دادند که «سه ماهواره سنجشی ایرانی» قرار است هفتم دی در مدار زمین قرار گیرند.
در جریان این عملیات ، ماهوارههای «پایا» و «ظفر ۲» به همراه «نسخه ارتقایافته ماهواره کوثر» به فضا پرتاب میشوند.
این رسانهها گزارش دادند که ماهواره کوثر نخستین ماهواره ساخت «بخش خصوصی» ایران است که نسخههای اولیه آن با نام «هدهد» و «کوثر» آبان سال گذشته پرتاب شد.
۲۰ آذر، نورنیوز، رسانه نزدیک به نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی، گزارش داد این سه ماهواره ایرانی از پایگاهی در روسیه به فضا پرتاب خواهند شد.
نگرانیهای بینالمللی از پرتاب ماهواره از سوی جمهوری اسلامی
برنامه جمهوری اسلامی برای پرتاب ماهوارههای جدید در شرایطی است که تنشها میان تهران و غرب بر سر برنامههای موشکی و هستهای ایران همچنان در حال افزایش است.
جمهوری اسلامی در سالهای اخیر یکی از بزرگترین برنامههای موشکی خاورمیانه را به اجرا گذاشته، اما چندین مورد از پرتابهای ماهوارهاش ناموفق بوده است.
در مردادماه نیز ماهواره «ناهید ۲» جمهوری اسلامی از پایگاه وستوچنی به فضا پرتاب شد.
همچنین در تیرماه، سازمان فضایی ایران از آزمایش یک موشک ماهوارهبر جدید بهنام «قاصد» خبر داد و هدف آن را «ارزیابی برخی فناوریهای جدید در حال توسعه» عنوان کرد.
انجام این آزمایش پس از جنگ ۱۲ روزه، توجهها را به جنبههای فنی، سیاسی، نظامی و امنیتی آن معطوف کرد.
در موارد پرتاب ماهواره از سوی جمهوری اسلامی، آمریکا و سه قدرت اروپایی، پرتاب موشک ماهوارهبر از سوی ایران را محکوم کرده و آن را اقدامی ناسازگار با قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد و اقدامی بیثباتکننده در منطقه عنوان کردند.
یر ۱۴۰۱،، کاخ سفید پرتاب ماهوارهبر ذوالجناح را اقدامی «غیرمفید و بیثباتکننده» خواند و اعلام کرد به استفاده از تحریمها و سایر اقدامات برای جلوگیری از پیشرفت بیشتر در برنامه موشکی ایران متعهد است.
او در مصاحبهای تلویزیونی بر تقویت روابط دوجانبه تهران-بغداد تاکید کرد و گفت: «ما به خواستههای دولت عراق احترام میگذاریم و به گونهای تعامل میکنیم که حقوق مقاومت حفظ شود.»
«محور مقاومت» عنوانی است که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی از آن برای گروههای مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر حماس، جهاد اسلامی، حزبالله، حشد شعبی و حوثیهای یمن، استفاده میکنند.
آلصادق افزود جمهوری اسلامی با «همه احزاب سیاسی» عراق رابطهای نزدیک دارد و از «شراکت، توافق و توازن» در دولت آینده این کشور حمایت میکند.
او تصمیمگیری درباره ادامه فعالیت محمد شیاع السودانی در مقام نخستوزیر عراق را موضوعی داخلی دانست و ادامه داد: «ما مطالباتی در بانکهای عراقی داریم که نمیتوانیم آنها را برداشت کنیم. [اما] در دولت سودانی توانستیم مقدار بیشتری از پولهای خود را که قبلا امکان دریافتشان نبود، بگیریم.»
در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره سرنوشت گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق و همچنین چشمانداز روابط بغداد-تهران در سایه فشارهای فزاینده آمریکا و اسرائیل افزایش یافته است.
انحلال گروههای نیابتی جمهوری اسلامی یکی از شروط سهگانه دولت دونالد ترامپ برای آغاز مجدد مذاکرات واشینگتن و تهران است.
آلصادق: گروههای عراقی نگران خلع سلاح هستند
سفیر جمهوری اسلامی در عراق در ادامه مصاحبه، با اشاره به درخواستها برای خلع سلاح گروههای همپیمان تهران گفت این گروهها نسبت به پیامدهای چنین اقدامی نگران هستند.
آلصادق اضافه کرد: «توصیف این گروهها بهعنوان نیروهای نیابتی ایران توهین به آنهاست. رابطه ایران با این گروهها قدیمی است، اما اکنون به مرحلهای رسیدهاند که خودشان تصمیم میگیرند.»
او ادامه داد: «ما در دوره داعش از این گروهها حمایت کردیم و ارتباط داشتن به معنای عمل کردن آنها به نیابت [از جمهوری اسلامی] نیست.»
فائق زیدان، رییس شورای عالی قضایی عراق، سوم دی اعلام کرد چهار گروه مسلح وابسته به جمهوری اسلامی با تحویل تسلیحات خود به دولت این کشور در راستای «رهنمودهای مرجعیت دینی» موافقت کردهاند.
به گفته زیدان، این چهار گروه عصائب اهل الحق، کتائب امام علی، کتائب سیدالشهدا و کتائب انصارالله الاوفیا هستند.
روزنامه الشرق الاوسط ۳۰ آذر به نقل از منابع آگاه گزارش داد دولت عراق طی دو هفته گذشته دو هشدار جدی درباره احتمال حمله گسترده اسرائیل به مواضع گروههای شبهنظامی متحد جمهوری اسلامی در این کشور دریافت کرده است.
رژه خیابانی حشد شعبی در بغداد
هزاران نفر از نیروهای حشد شعبی پنجم دی با برگزاری رژهای در خیابانهای بغداد حضور یافتند.
حشد الشعبی اعلام کرد این مراسم بهعنوان «تشییعی نمادین» برای ۵۰ نفر از اعضای این سازمان برگزار شد که شش سال پیش در حملات هوایی آمریکا در منطقه مرزی القائم جان باختند.
رسانههای عراقی نوشتند این مراسم واکنشی به تهدیدهای اخیر ایالات متحده درباره انحلال حشد شعبی بود.
بر اساس گزارشها، در جریان این تجمع شعارهایی علیه آمریکا و اسرائیل سر داده شد.
۲۹ آذر، پایگاه خبری واینت گزارش داد همزمان با هشدارها درباره حملات احتمالی اسرائیل، رهبران گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق برای تحویل سلاحهای خود به دولت آینده این کشور اعلام آمادگی کردهاند.
واینت نوشت اکنون این پرسش مطرح میشود که آیا تعدادی از جناحهای «محور مقاومت» در حال تغییر واقعی راهبرد خود هستند یا صرفا تحت فشارهای داخلی و بینالمللی، این «اعلامیههای حسابشده» را صادر کردهاند.
محمد جمالیان، جمعه پنجم دیماه در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا، گفت بخش مهمی از بحران کمبود دارو به ناتوانی در تامین به موقع ارز و بدهیهای سنگین شرکتهای دارویی بازمیگردد؛ عواملی که باعث شده مواد اولیه بهموقع وارد کشور نشود و روند تولید و توزیع دارو مختل شود.
این عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس توضیح داد بخشی از کمبودها به داروهایی مربوط میشود که تولید داخلی ندارند و بهویژه داروهای بیماران خاص و سرطانی که کاملا وارداتی هستند، بیش از سایر اقلام در معرض کمبود قرار دارند.
محسن عبداللهزاده، عضو هیات مدیره سندیکای توزیعکنندگان دارو، دوم دیماه اعلام کرد با وجود افزایش ۵۰ درصدی تولید دارو در ایران، مشکل کمبود دارو همچنان پابرجاست.
او «قاچاق گسترده دارو از ایران به افغانستان» را عامل اصلی تداوم این کمبود عنوان کرد و گفت شدت قاچاق به حدی است که تجار این کشورها توان رقابت با قاچاقچیان را ندارند.
با این حال، جمالیان در بخشی از گفتوگوی خود با ایلنا گفت این موضوع را «بسیار بعید» میداند و افزود: «با توجه به ابزار نظارتی سامانه تیتک و بحران کمبود دارو در کشور، داروهایی که به کشور وارد میشوند، از لحظه ورود تحت نظارت هستند.»
او همچنین با اشاره به برگزاری جلسهای در کمیسیون بهداشت و درمان با حضور مسئولان بانک مرکزی و سامانه «نیکو» که وظیفه جابهجایی ارز را بر عهده دارد، ابراز امیدواری کرد مشکل تامین ارز حداکثر تا ۲۰ روز آینده برطرف شود.
این نماینده مجلس کمبود دارو را پدیدهای جهانی دانست، اما تاکید کرد در ایران این مشکل معمولا «بیش از حد استاندارد» است و گفت تداوم یا کاهش کمبود دارو به نحوه عمل دولت و بانک مرکزی در تامین به موقع ارز بستگی دارد؛ موضوعی که میتواند وضعیت بازار دارو را بهطور محسوسی وخیمتر یا کنترلپذیرتر کند.
پیش از این نیز مقامها و فعالان حوزه سلامت نسبت به کاهش ذخایر دارویی، تبعات حذف ارز ترجیحی و فشار فزاینده بر بیماران هشدار داده بودند. از جمله، دو عضو هیات مدیره انجمن داروسازان، ۲۳ آذر درباره تبعات حذف ارز ترجیحی از برخی داروهای وارداتی، فشار اقتصادی بر بیماران و ناکارآمدی نظام بیمهای هشدار دادند.
به گفته علیرضا چیذری، رییس انجمن تولید، تامین، توزیع و صادرکنندگان تجهیزات پزشکی و دارویی استان تهران، ذخایر دارویی و شیر خشک ایران به کمتر از دو ماه رسیده و احتمال کمبود ۸۰۰ قلم دارو در سه ماه آینده وجود دارد.
کمبود گسترده دارو، صفهای طولانی و جهش مداوم قیمتها در ایران، زندگی میلیونها بیمار را به تنگنا کشانده است و در هفتههای اخیر نیز گزارشهای متعددی در این باره منتشر شده است.
در همین زمینه، یونس عرب، مدیرعامل انجمن تالاسمی ایران، ۱۹ آذر هشدار داد برخی خانوادهها برای تهیه داروی فرزندشان حتی از «فروش کلیه یا قرنیه چشم» سخن میگویند.
