مارک سافایا، نماینده ویژه دولت دونالد ترامپ در امور عراق، در بیانیهای اعلام کرد واشینگتن از تلاشهای بغداد برای مقابله با نفوذ خارجی، از جمله نفوذ جمهوری اسلامی و گروههای نیابتیاش، حمایت میکند.
سافایا جمعه ۹ آبان گفت ایالات متحده بر ضرورت پایان فعالیت گروههای مسلح خارج از چارچوب دولت عراق تاکید دارد: «عراق باید تمامی سلاحها را تحت کنترل دولت مشروع درآورد و نیروهای امنیتیاش را تحت فرمان واحد سامان دهد.»
او همچنین هشدار داد که حاکمیت و پیشرفت عراق، «بدون وحدت» در خطر خواهد بود.
سافایا افزود واشینگتن از تلاشهای بغداد برای بازسازی و توسعه زیرساختهای کشور حمایت میکند.
توافقات شیعیان عراق و تاثیر عوامل خارجی
در حالی که گروههای مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق، بهویژه در ائتلاف «چارچوب هماهنگی»، به توافقاتی درباره موضوعات مختلف دست یافتهاند، برخی از این توافقها تا زمان تشکیل دولت جدید به تعویق افتاده است.
یکی از رهبران برجسته این ائتلاف در گفتوگو با روزنامه العربی الجدید تایید کرد «تمامی پروندههای اختلافی به دولت آینده موکول شدهاند» و نیروهای شیعی تصمیم گرفتهاند از ایجاد هرگونه تنش سیاسی، بهویژه در زمینه حشد الشعبی و سلاح گروههای مسلح، خودداری کنند.
برخی تحلیلگران و نمایندگان پارلمان عراق نگرانیهایی را درباره پیچیده شدن وضعیت کشور، بهویژه بهدلیل تاثیرات خارجی، مطرح کردهاند.
یکی از اعضای جریان الحکمه، به رهبری عمار حکیم، اذعان کرد: «موضوعات مختلفی مانند حشد الشعبی و ارتباط با ایران بهدلیل تاثیرات خارجی بسیار پیچیده شدهاند و دولت کنونی با وجود این مسائل قادر به انجام کار قابل توجهی نیست.»
جواد الیساری، نماینده پارلمان عراق، نیز هشدار داد: «توافق ضمنی برخی نیروهای سیاسی برای تعویق حل پروندههایی مانند حشد، انحصار سلاح و قوانین آزادی بیان و جرایم سایبری، نوعی بازی خطرناک سیاسی است که برای اجتناب از تقابل با نیروهای مسلح و صاحب نفوذ پیش از انتخابات صورت میگیرد.»
نگرانیها درباره حضور قاآنی در عراق
منابع آگاه در عراق از وجود یک مخالفت و «وتوی غیرعلنی آمریکایی-اسرائیلی» درباره حضور اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، در عراق خبر دادند.
بر اساس گزارشها، «قاآنی هدف اطلاعاتی واجد اولویت برای آمریکا و اسرائیل است» و از سفرهای مکرر او به بغداد، گاهی بهعنوان ابزار تقویت روحیه گروههای حامی تهران استفاده میشود.
در سوی دیگر، اعضای ائتلاف چارچوب هماهنگی اعلام کردهاند حضور قاآنی در بغداد «در هیچ زمانی مشمول خط قرمز یا وتو نیست».
تضادهای موجود میان گفتمان سیاسی و برآوردهای امنیتی در عراق، بازتابدهنده مرحلهای حساس است که در آن نفوذ تهران با ملاحظات امنیتی ایالات متحده گره خورده است.
این شرایط میتواند موجب پیچیدگی بیشتر در روند سیاسی و امنیتی عراق و منطقه شود و مسائل داخلی این کشور را تحت تاثیر رقابتهای بینالمللی و منطقهای قرار دهد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
