خوزستان، کرمان و هرمزگان در صدر شاخص فلاکت در ایران

در این گزارش که پنج‌شنبه ۲۶ تیر منتشر شد، آمده است: «در حالی که خوزستان بر نفت تکیه داده، کرمان بر مس و زغال‌سنگ و هرمزگان بر بنادرش، شاخص فلاکت در این سه استان به مرزهای بی‌سابقه‌ای رسیده است. طبق داده‌های رسمی مرکز آمار، شاخص فلاکت در بهار ۱۴۰۴ به عدد بحرانی ۴۲.۲ رسید اما در این سه استان، آمار به مرزهای فاجعه‌بار نزدیک شده است.»

شاخص فلاکت که از مجموع نرخ تورم سالانه و نرخ بیکاری فصلی به ‌دست می‌آید، نشانگر سطح فشار اقتصادی و معیشتی بر جامعه است.

رکنا افزود افزایش هم‌زمان بیکاری و گرانی، ضمن تضعیف قدرت خرید مردم، ثبات اجتماعی و روانی را نیز به خطر می‌اندازد.

تازه‌ترین آمارها در بهار ۱۴۰۴ از رشد دو واحدی شاخص فلاکت در ایران نسبت به سال قبل حکایت دارند و در این میان، زنگ خطر بیش از هر نقطه‌ای در کشور، در خوزستان، کرمان و هرمزگان به صدا درآمده است.

این در حالی است که هر سه استان از نظر منابع طبیعی و موقعیت راهبردی، جزو مناطق برخوردار کشور محسوب می‌شوند.

پیش‌تر مرکز آمار ایران از افزایش چشمگیر قیمت خوراکی‌های پرمصرف خانوارها در خردادماه خبر داد.

خوزستان و شاخص فلاکت ۴۶.۶ واحدی

خوزستان با ثبت شاخص فلاکت ۴۶.۶، بالاترین رقم در میان استان‌های کشور را به خود اختصاص داده است. این استان ثروتمند که منابع عظیم نفت، گاز، نیشکر، فولاد، آب‌های سطحی و بنادر را در خود جای داده، اکنون با ترکیبی از نرخ تورم ۳۵.۶ درصدی و بیکاری ۱۱ درصدی، در صدر جدول فشارهای معیشتی قرار گرفته است.

رکنا با استناد به گزارش‌های رسمی نوشت «بحران آب و ریزگردها، مهاجرت اقلیمی گسترده، نرخ بالای بیکاری در مناطق بومی، ضعف زیرساخت‌های بهداشتی و آموزشی و فساد ساختاری در تخصیص منابع» از مهم‌ترین مشکلاتی هستند که خوزستان با آن‌ها دست و پنجه نرم می‌کند.

کرمان در رتبه دوم شاخص فلاکت

استان کرمان با شاخص فلاکت ۴۵.۹ در رتبه دوم کشوری قرار گرفته است؛ وضعیتی بحرانی برای استانی که به منابع غنی همچون مس، زغال‌سنگ، سنگ‌آهن، انرژی خورشیدی و زمین‌های حاصلخیز دسترسی دارد.

تحلیل‌گران معتقدند این شکاف میان ظرفیت و واقعیت، نتیجه توسعه‌ای «منبع‌محور» است که بیشتر بر استخراج منابع تمرکز داشته تا بر بهبود کیفیت زندگی ساکنان استان.

رکنا چالش‌های موجود در کرمان را «تورم بالا در کالاهای مصرفی، دستمزد پایین کارگران معدن، مهاجرت جوانان به‌دلیل نبود فرصت شغلی و ضعف دسترسی به تسهیلات بانکی در مناطق روستایی» برشمرد.

هرمزگان و نابرابری چشمگیر درآمدی

هرمزگان که با وجود موقعیت راهبردی در خلیج‌فارس و نقش مهم در تجارت دریایی کشور با مشکلات گسترده معیشتی روبه‌روست، با شاخص فلاکت ۴۵.۸ در رتبه سوم کشوری قرار دارد.

به گزارش رکنا، «رشد حاشیه‌نشینی، مسکن‌های غیررسمی، آموزش ناکافی و تورم بالا» از مهم‌ترین مشکلات این منطقه به شمار می‌روند.

بر اساس آمارهای رسمی، شکاف درآمدی شدید میان مناطق بندری و حاشیه‌نشینان بندرعباس، از بالاترین نرخ‌های نابرابری در کشور است.

هشدار درباره تشدید نارضایتی اجتماعی

رکنا در ادامه گزارش خود نوشت: «شاخص فلاکت تنها یک عدد نیست؛ بلکه بازتابی است از سیاست‌های نامتوازن، برنامه‌ریزی‌های غیرواقع‌گرا و گسست اجتماعی در برخی از مهم‌ترین استان‌های کشور. وقتی مناطق ثروتمند از نظر منابع در صدر فلاکت قرار می‌گیرند، این یعنی توزیع منابع و رفاه به‌درستی انجام نشده است.»

این رسانه نسبت به تشدید «نارضایتی اجتماعی، مهاجرت و حتی بی‌ثباتی منطقه‌ای» در کشور هشدار داد و از دولت مسعود پزشکیان خواست تغییر استانداران را در دستور کار قرار دهد.