بلومبرگ: برنامه فضایی ایران با وجود تحریم‌های آمریکا تقویت شده است
بلومبرگ در گزارشی مفصل به برنامه موشکی و ماهواره‌ای جمهوری اسلامی پرداخته و نوشته است که این برنامه‌ها با وجود تحریم‌ها و فشارهای آمریکا همچنان رو به پیشرفت و تقویت است.
بلومبرگ در گزارشی مفصل به برنامه موشکی و ماهواره‌ای جمهوری اسلامی پرداخته و نوشته است که این برنامه‌ها با وجود تحریم‌ها و فشارهای آمریکا همچنان رو به پیشرفت و تقویت است.
بلومبرگ در ابتدای این گزارش نوشته است: «بندر چابهار در جنوب شرقی ایران، که به سواحل صخره‌ای و کوه‌های بدون درخت و موسوم به «کوه‌های مریخی» شهرت دارد، مقصدی محبوب برای گردشگران است. اما به‌زودی این منطقه پیوندی فراتر از نام، با فضا پیدا خواهد کرد. سال‌هاست که پروژه‌های عمرانی در این بندر آفتابی در جریان است تا آن را به یک قطب اقتصادی مهم تبدیل کند؛ از جمله ساخت پایگاهی فضایی که قرار است امسال افتتاح شود. هدف، ایجاد مرکزی مشابه «کیپ کاناورال» فلوریدا برای تحقق بلندپروازی‌های فضایی جمهوری اسلامی است.»
به‌نوشته بلومبرگ، این همان برنامه‌ای است که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، تلاش کرده آن را متوقف کند؛ زیرا ایالات متحده فناوری‌های پرتاب فضایی و موشک‌های بالیستیک را بسیار مشابه می‌داند. آمریکا در دوره اول ریاست‌جمهوری ترامپ، سازمان فضایی ایران را تحریم کرد، اما این اقدامات مانع از آن نشد که ایران یکی از پیشرفته‌ترین برنامه‌های فضایی خاورمیانه را ایجاد نکند؛ برنامه‌ای که هم از سوی سازمان فضایی ایران و هم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دنبال می‌شود و تاکنون موشک‌ها و ماهواره‌هایی را به مدار زمین فرستاده است. پروژه‌های جدید شامل شبکه‌ای از ۲۰ ماهواره اینترنتی با نام «قاسم سلیمانی» است.
بلومبرگ در گزارش خود افزوده که نگرانی‌ها در مورد فناوری هسته‌ای و موشکی ایران، بیش از ۲۰ سال است که محور روابط غرب با جمهوری اسلامی بوده است. به گفته آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، از زمان بازگشت ترامپ به قدرت، ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران به سطحی نزدیک به آستانه تولید تسلیحات هسته‌ای رسیده و بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است.
ترامپ از جمهوری اسلامی خواسته است تا به توافقی جدید در زمینه هسته‌ای تن دهد، وگرنه با احتمال اقدام نظامی روبرو خواهد شد. مذاکره‌کنندگان ایرانی و آمریکایی در ۲۳ فروردین در عمان گفتگو کردند و دور دوم این گفت‌وگوها شنبه ۳۰ فروردین در رم برگزار می‌شود.
با تضعیف متحدان جمهوری اسلامی در غزه و لبنان در پی درگیری با اسرائیل پس از حملات هفتم اکتبر حماس به اسرائیل، و همچنین سقوط بشار اسد، متحد سوری جمهوری اسلامی، تهران ناچار شده در توانایی‌ها و قابلیت‌های خود بازنگری کند. کارشناسان غربی اکنون برنامه فضایی پیشرفته ایران را بخشی مهم از توان دفاعی این کشور می‌دانند.
ژنرال آنتونی کاتن، فرمانده فرماندهی راهبردی آمریکا، در شهادتی که ششم فروردین به کمیته نیروهای مسلح سنا ارائه کرد، گفت: «پیشرفت ایران در زمینه موشک‌های پرتاب‌گر ماهواره، از جمله موشک دو مرحله‌ای سوخت مایع سیمرغ، احتمالا زمان دستیابی ایران به موشک‌های قاره‌پیما را کوتاه می‌کند.»
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی و شورای امنیت ملی کاخ سفید به پرسش‌های بلومبرگ در این زمینه پاسخ نداده‌اند.
به‌نوشته بلومبرگ، پیشرفت برنامه فضایی ایران در زمانی رخ می‌دهد که بسیاری از کشورها و شرکت‌های خصوصی در حال سرمایه‌گذاری سنگین در توانمندی‌های نظامی فضایی، از جمله ماهواره‌های جاسوسی و سامانه‌های اختلال در ماهواره‌ها هستند.
در این گزارش تاکید شده که آماری رسمی درباره هزینه کلی برنامه فضایی ایران در دست نیست، اما با وجود فشارهای شدید اقتصادی ناشی از تحریم‌ها، حکومت همچنان بر این برنامه متمرکز است هرچند با بودجه‌ای محدود. آبان‌ماه گذشته، یک مقام ارشد جمهوری اسلامی اعلام کرد که سازمان فضایی ایران حدود ۱۱ میلیون دلار بودجه دریافت خواهد کرد.
در این میان، روابط نزدیک‌تر با روسیه نیز سودآور بوده است. در اوایل سال جاری میلادی مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، توافق‌نامه شراکت راهبردی را با ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، امضا کرد. سال گذشته، یک موشک روسی نخستین ماهواره‌های خصوصی ایران را به مدار فرستاد. روسیه از پهپادهای ساخت ایران در جنگ اوکراین استفاده می‌کند و دانش خود را در زمینه اکتشافات فضایی، که حاصل دهه‌ها تجربه است، به ایران ارائه می‌دهد.
جولیانا زویس، پژوهشگر موسسه آلمانی امور بین‌الملل و امنیت، به بلومبرگ گفت: «چیزی که روسیه قطعا در اختیار دارد، تخصص است و این چیزی است که ایران به دنبالش است.»
توانایی ایران در پرتاب ماهواره‌های بیشتر، می‌تواند امکان هدایت دقیق‌تر تسلیحات تهاجمی را فراهم کند. جان شلدون، شریک بنیان‌گذار شرکت مشاوره فضایی آسترو آنالیتیکا (AstroAnalytica) مستقر در ابوظبی می‌گوید: «ایرانی‌ها می‌توانند با دقت بسیار بیشتری اهداف را نشانه بگیرند و با واکنش سریع‌تر، نیروی موشکی خود را به‌کار بگیرند.»
نگرانی غرب از پیامدهای راهبردی و نظامی پیشرفتهای برنامه فضایی ایران رو به افزایش است. بریتانیا ابتدا در سپتامبر گذشته، سرتیپ علی جعفرآبادی، رییس بخش فضایی نیروی هوافضای سپاه را تحریم کرد و سپس در ماه اکتبر سازمان فضایی ایران را نیز در فهرست تحریم‌های خود قرار داد.
اتحادیه اروپا نیز جعفرآبادی را در ماه اکتبر تحریم و اعلام کرد بخش زیر نظر او در «توسعه و پرتاب آتی حامل‌های ماهواره‌ای که برای ساخت سامانه‌های موشکی دوربرد حیاتی هستند» نقش دارد.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ به‌عنوان سازمانی تروریستی از سوی آمریکا شناخته شد.
مقامات جمهوری اسلامی نقش برنامه فضایی را در توسعه موشک‌ها تایید می‌کنند. پزشکیان در اسفند سال گذشته گفت: «دشمنان ما همواره تلاش کرده‌اند مانع ایستادن ما روی پای خود شوند، اما این موجب شده تا ما به پیشرفتهای علمی و فناوری دست یابیم.»
اگرچه جمهوری اسلامی همواره انکار کرده که به‌دنبال ساخت سلاح هسته‌ای است و تاکید می‌کند که غنی‌سازی اورانیوم برای مصارف غیرنظامی است، اما پیشرفت در حوزه فضا به تهران این امکان را می‌دهد که استقامت و قدرت خود را به رخ بکشد.
متیو اشمیت، استاد علوم سیاسی و امنیت ملی دانشگاه نیوهِیون، می‌گوید: «حکومت ایران اکنون، به‌ویژه در پی از دست دادن بخشی از قدرت نیابتی خود در برابر اسرائیل، نیاز دارد مسیری برای نمایش قدرت پیدا کند. آنها فناوری فضایی و هوافضا را بستری برای این هدف می‌دانند.»
بسیاری از موفقیت‌های آینده ایران به پایگاه فضایی چابهار وابسته است؛ پروژه‌ای که با تاخیرهای متعدد مواجه شده و قرار بود تا سال ۲۰۲۴ آماده شود. به گزارش روزنامه تهران تایمز، این پایگاه قرار است امسال افتتاح شود.
حسن سالاریه، رییس سازمان فضایی ایران، گفته است که چابهار به‌عنوان قطب اصلی ماموریت‌های فضایی کشور عمل خواهد کرد و مجموعه‌ای به مساحت ۱۴ هزار هکتار خواهد بود.
چابهار برای حکومت ایران اهمیت بالایی دارد؛ چرا که توانایی پرتاب فضاپیماهای قدرتمندتر را افزایش می‌دهد. نزدیکی این منطقه به خط استوا نیز باعث می‌شود تا در مقایسه با سایت‌های شمالی‌تر ایران، موشک‌ها بهتر از نیروی چرخش زمین بهره‌برداری کنند.
جان کیوز، پژوهشگر ارشد در پروژه کنترل تسلیحات هسته‌ای دانشگاه ویسکانسین، به بلومبرگ گفت: «کار بر روی موشک‌های بزرگ فضایی، ایران را در موقعیت بهتری برای توسعه موشک‌های قاره‌پیما قرار می‌دهد.»
او افزود: «برخی فناوری‌ها که برای ساخت یک موشک با برد بالا لازم است، با فناوری‌های مورد استفاده در پرتابگرهای فضایی یکسان هستند. ایران می‌تواند از تجربه ساخت موشک‌های فضایی برای توسعه موشک‌های قاره‌پیما بهره ببرد.»
در همین حال، کشورهای عربی منطقه در حال تلاش برای همکاری‌های منطقه‌ای هستند. محمد ابراهیم العسیری، رییس سازمان فضایی بحرین، گفت ۱۴ کشور عضو «گروه همکاری فضایی عربی» هستند.
او با اشاره به توانایی‌های پیشرفته ایران گفت: «قابلیت‌های بسیار پیشرفته ایران تهدیدی محسوب نمی‌شوند، اما بحرین باید در برابر کاربردهای نظامی و امنیتی فضایی از سوی ایران و سایر کشورها واکنش نشان دهد. این یک رقابت است و بهترین راه برای مقابله با آن، آمادگی و توسعه فناوری خودتان است.»
از سوی دیگر، مقام‌های اسرائیلی بارها برنامه فضایی ایران را پوششی برای توسعه فناوری‌های موشکی نظامی دانسته‌اند.
اما مقام‌های جمهوری اسلامی می‌گویند که داشتن برنامه فضایی نه تهدیدی موشکی علیه آمریکا، بلکه در راستای دستیابی به فناوری‌های پیشرفتهای است که غرب از آن بهره‌مند است.
سینا عضدی، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه جرج واشینگتن، به بلومبرگ گفت بعید است ایران از برنامه فضایی خود برای توسعه موشک‌های قاره‌پیما استفاده کند، چون آمریکا به راحتی می‌تواند آنها را خنثی کند.
او گفت: «اتهامی که علیه ایران مطرح می‌شود این است که برنامه فضایی پوششی برای دستیابی به موشک‌های قاره‌پیماست. اما بدون کلاهک هسته‌ای، این اتهام منطقی نیست. ایران قرار نیست با یک کلاهک متعارف به آمریکا حمله کند.»
جمهوری اسلامی، همچون برنامه هسته‌ای‌اش، فناوری فضایی را ابزاری برای ارتقاء جایگاه منطقه‌ای و جهانی خود می‌داند.
دینا اسفندیاری، تحلیلگر ژئواکونومیک خاورمیانه در بلومبرگ اکونومیکس، گفت: «پرستیژ، محرک اصلی این برنامه‌ها برای ایران است.»
با این حال، جمهوری اسلامی با چالش‌های متعددی مواجه شده است، از جمله تاخیر در افتتاح پایگاه فضایی چابهار. دو پرتاب ماهواره‌ای هم که قرار بود در سال گذشته انجام شوند، به امسال موکول شده‌اند.
سالاریه از پروژه‌های بلندپروازانه‌تری مانند ساخت و پرتاب کپسول‌های پیشرفته برای فرستادن انسان به فضا نیز سخن گفته است.
توانایی ایران برای تحقق این اهداف ممکن است به نتایج مذاکرات با آمریکا بستگی داشته باشد.
هی.اِی. هلیِر، پژوهشگر ارشد در مرکز پیشرفت آمریکا در واشینگتن، به بلومبرگ گفت: «این مذاکرات در سطح مقدماتی بود و نباید انتظار جزییات زیادی داشت، اما صرف انجام این گفت‌وگوها خود اتفاقی نمادین است.»
هر چند جمهوری اسلامی بر اساس قوانین شرعی، محدودیت‌های فراوانی بر رفتار جنسی خارج از چارچوب ازدواج رسمی در ایران اعمال می‌کند اما به نظر می‌رسد رشد صنعت خدمات ماساژ به صورت زیرزمینی در شهرهای مختلف، به پوششی برای تن‌فروشی بدل شده است.
تن‌فروشی در قالب ارائه خدمات ماساژ که در شبکه‌های مجازی تبلیغ می‌شود و پربازدید شده است، از تناقض‌های اخلاقی و اجتماعی-اقتصادی عمیق در جمهوری اسلامی حکایت دارد.
در کشوری که اخلاق عمومی بر پایه اصول اسلامی تعریف می‌شود، محبوبیت خدمات ماساژ در شبکه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام، پارادوکس قابل توجهی را به نمایش می‌گذارد.
به نظر می‌رسد بسیاری از این صفحه‌ها در فضای مجازی در حال تبلیغ خدمات درمانی هستند اما بررسی‌های دقیق‌تر ایران‌اینترنشنال واقعیت دیگری را آشکار می‌کند: شبکه‌ای مخفی از تن‌فروشی، تحت پوشش خدمات درمانی فعالیت می‌کنند.
یکی از این صفحات به دست زنی اداره می‌شود که خود را دارنده مدرک فیزیولوژی از دانشگاه تهران و مدرک بین‌المللی ماساژدرمانی از مالزی معرفی می‌کند و در پروفایل آن نوشته شده است: «من یک ماساژور هستم و در تهران برای زنان و مردان خدمات ماساژ ارائه میدهم.»
ایران‌اینترنشنال نمی‌تواند به‌طور مستقل اصالت این صفحات یا محتوای آنها را تایید کند، علاوه بر این به نظر می‌رسد برخی از این صفحات، از ویدیوهایی از خدمات ماساژ در سایر کشورها را برای تبلیغ کار خود استفاده کرده‌اند.
این خدمات شامل ماساژ در منزل، ماساژ پا، ماساژ با سنگ داغ و ماساژ تایلندی است و در شماری از این صفحات هم عکس‌هایی از یک سالن ماساژ که ظاهرا در شمال تهران قرار دارد، به چشم می‌خورد.
وجود تعدادی ویدیو از زنان جوانی که در حال ماساژ مردان هستند، ظاهرا به مشتریان این امکان را می‌دهد که ماساژور مورد علاقه خود را انتخاب کنند.
با این حال، یکی از لینک‌های موجود در یکی از این صفحه‌ها، ما را به یک کانال تلگرام راهنمایی می‌کند و این کانال بُعد دیگری از خدمات ارائه شده در این مراکز را به تصویر می‌کشد.
محتویات این کانال تگرام نشان می‌دهد این مراکز چیزی فراتر از ماساژدرمانی سنتی در اختیار مشتریان می‌گذارند و خدمات آنها همچنین شامل سکس سه‌نفره یا گروهی و رابطه با لزبین‌ها و افراد تراجنسیتی می‌شود.
قیمت این خدمات دو میلیون و ۱۰۰ هزار تومان برای یک ماساژ ۹۰ دقیقه‌ای، چهار میلیون و ۷۰۰ هزار تومان برای ماساژ و رابطه جنسی، شش میلیون و ۲۰۰ هزار تومان برای یک شب خدمات، و ۱۳ میلیون تومان برای خدمات در طول ۲۴ ساعت تعیین شده است.
تن‌فروشی در ایران غیرقانونی است و برای افرادی که در آن مشارکت می‌کنند یا در تسهیل آن نقش دارند، مجازات‌های سنگینی در نظر گرفته می‌شود.
بر اساس قوانین جمهوری اسلامی، «زنا»، یعنی رابطه جنسی بین دو فرد که رابطه زناشویی رسمی با همدیگر ندارند و هم‌جنس‌گرایی می‌تواند به حبس، شلاق یا در مواردی به اعدام منجر شود.
ناظران می‌گویند علی‌رغم قوانین تنبیهی بی‌رحمانه جمهوری اسلامی، تجارت زیرزمینی روابط جنسی در ایران همچنان ادامه دارد و عواملی از جمله فقر، بیکاری، اعتیاد به مواد مخدر و کمبود تحصیلات به آن دامن می‌زند.
مشکلات شدید اقتصادی یکی از مهم‌ترین دلایلی است که زنان در ایران را در معرض استثمار قرار می‌دهد و می‌تواند شماری از آنان را وادار به تن‌فروشی کند.
وقتی ایران‌اینترنشنال برای کسب اطلاعات بیشتر با مدیر کانال تلگرامی تماس گرفت، فردی با فهرستی از پیش آماده شده که جزییات قوانین و روش‌های پرداخت را توضیح می‌داد، به این تماس پاسخ داد.
به گفته او، مشتریان باید نیمی از هزینه‌ها را پیش از دریافت خدمات و نیمی دیگر را پس از آن پرداخت کنند، البته پیش‌پرداخت باید به حساب فرد دیگری صورت می‌گرفت و این موضوع می‌تواند به این معنی باشد که این صفحات و کانال در کار کلاهبرداری باشند.
وجود این صفحات در فضای مجازی، چه جعلی و چه واقعی، تصویری نگران‌کننده از زندگی در حکومت جمهوری اسلامی به تصویر می‌کشد: یا افرادی در حال سواستفاده از تجارت غیرقانونی تن‌فروشی برای گول زدن جوانان و کلاهبرداری از آنان هستند و یا زنان جوانی از سنین ۲۰ تا ۴۰ ساله حاضر هستند برای سه میلیون تومان تن‌فروشی کنند.
ادامه بررسی های ایران‌اینترنشنال، نشان داد صفحات مشابه متعددی در فضای مجازی وجود دارند که به دست ادمین‌های ایرانی اداره می‌شوند.
برخی از این صفحات به صورت تلویحی و مبهم به تبلیغ ارائه خدمات جنسی می‌پردازند و برخی دیگر آشکارا از آن سخن می‌گویند. قیمت این خدمات با توجه به عوامل مختلفی از دو میلیون تومان تا ۱۵ میلیون تومان متغیر است.
به دلیل ماهیت حساس این مطلب و حفظ امنیت افرادی که عکس آنها در این صفحات قرار داده شده است، ایران‌اینترنشنال از ذکر اسامی درج شده در این صفحات خودداری می‌کند.
«آ» که می‌گوید زنی ۲۴ ساله است که تصویرش در یکی از آگهی‌های تبلیغ ارائه خدمات جنسی در فضای مجازی دیده می‌شود.
آن‌چنان که در تبلیغ ادعا شده او با ارائه گواهی سلامت و همچنین گواهی واکسیناسیون کرونا به مشتریان اطمینان خاطر می‌دهد که خطر ابتلا به بیماری‌های مراقبتی از طریق رابطه جنسی وجود ندارد.
عکس‌هایی با لباس‌های مختلف از این زن در این صفحه موجود است و نوشته شده او برای هر روز همراهی یک مشتری خدمات جنسی، ۱۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان مطالبه می‌کند و با آنان به سفر نیز می‌رود.
زن دیگری با نام «میم»، ویدیوهایی شطرنجی‌شده از رابطه دهانی به اشتراک گذاشته است. او همچنین عکس‌هایی در سواحل، باشگاه‌های ورزشی و سایر مکان‌ها در اختیار مشتریان بالقوه خود می‌گذارد و به نظر می‌رسد با به نمایش گذاشتن بدن خود سعی در جذب آنان دارد.
«ر» زنی دیگر است که می‌گوید ۲۷ ساله است و آمادگی خود را برای سفرهای بین‌المللی با مشتریان اعلام کرده است.
زن دیگری با نام «گاف» در یک ویدیوی تبلیغاتی دیده می‌شود و از یک استخر، بوسه و چشمک را روانه مشتریان خود می‌کند.
مقام‌های جمهوری اسلامی در مواجهه با تن‌فروشی به صورت گزینشی عمل می‌کنند. آنها در بسیاری موارد چشم خود را به روی واقعیت‌های موجود می‌بندند و در تعدادی از موارد نیز به شکلی بی‌رحمانه افراد دخیل در تن‌فروشی را سرکوب می‌کنند.
به همین دلیل، این باور وجود دارد که تصمیمات و شیوه برخورد مسئولان حکومت در حوزه برخورد با مساله تجارت جنسی، تحت تاثیر فساد و رشوه‌گیری اتخاذ می‌شود.
هرچند نگاه عامه مردم در ایران به تن‌فروشی، تحت تاثیر ارزش‌های محافظه‌کارانه مذهبی، تا حد زیادی منفی است، اما اکنون بسیاری اذعان دارند که عوامل اجتماعی-اقتصادی در دامن زدن به این پدیده نقشی کلیدی ایفا می‌کنند.
هم‌زمان، تلاش‌ها برای مبارزه با تن‌فروشی در ایران به دلیل محدودیت‌های قانونی و فرهنگی با موانع زیادی روبه‌رو شده است.
اگرچه برخی ابتکارات با هدف حمایت و بازپروری کارگران جنسی در ایران وجود دارد، اما سازمان‌های غیردولتی فعال در این زمینه با مشکلات زیادی از جمله فشارهای حکومت و نگاه منفی جامعه دست به گریبان هستند.
به گفته کارشناسان و متخصصان این حوزه، مواجهه موثر با پدیده تن‌فروشی تنها با شناسایی و تلاش برای رفع عوامل ریشه‌ای آن، مانند فقر و نگاه غیرامنیتی و آسیب‌شناسانه به این معضل امکان‌پذیر است.
به‌علاوه، آگاهی‌بخشی، خدمات آموزشی، آموزش حرفه‌ای و مراقبت‌های پزشکی از دیگر شاخصه‌های مهمی هستند که باید در مسیر حل معضل تن‌فروشی در نظر گرفته شوند.
حکومت به دنبال اجرای سختگیرانه قوانین خود در حوزه «اخلاق»، از جمله حجاب اجباری است. در سوی دیگر، تن‌فروشی بیداد می‌کند و زنان آسیب‌پذیر را درست زیر چشم حکومت مورد استثمار قرار می‌دهد.