ویدیوی رسیده به ایران اینترنشنال نشان میدهد که در جریان اعتراضات شامگاه جمعه ۱۹ دیماه در مشهد، یکی از معترضان زخمی شده است و دیگر شهروندان او را حمل میکنند. از وضعیت این شهروند اطلاعی در دست نیست.

مجله تبلت در گزارشی تحلیلی مینویسد مجموعهای از تحولات نظامی، سیاسی و اقتصادی در سالهای اخیر، جمهوری اسلامی را در موقعیتی متفاوت و شکننده قرار داده و اعتراضهای کنونی در ایران را به رخدادی کمسابقه تبدیل کرده است.
وبسایت آمریکایی تبلت در تحلیلی با عنوان «آیا این بار متفاوت است؟» تاکید میکند که برخلاف گذشته، اینبار ضعف ساختاری حکومت ایران نهتنها در داخل، بلکه در عرصه منطقهای و بینالمللی نیز عیان شده و همین موضوع به شکلگیری بزرگترین اعتراضهای سراسری از زمان انقلاب ۱۳۵۷ انجامیده است.
این گزارش با مرور اعتراضهای جنبش سبز در سال ۱۳۸۸ آغاز میشود و رویکرد دولت باراک اوباما را مورد انتقاد قرار میدهد؛ رویکردی که به نوشته نویسنده، بر «مدارا و احتیاط افراطی» در قبال جمهوری اسلامی استوار بود و در نهایت به تضعیف فشار بینالمللی بر تهران انجامید. نویسنده در ادامه مینویسد سرکوب خونین آن اعتراضها، بازداشت هزاران نفر و حبس رهبران جنبش سبز، در حالی رخ داد که ایالات متحده از حمایت علنی و مؤثر از معترضان خودداری کرد.
در ادامه، گزارش به اعتراضهای «زن، زندگی، آزادی» پس از کشتهشدن مهسا امینی در سال ۱۴۰۱ میپردازد و مینویسد دامنه سرکوب در این دوره، بهویژه در زمان ریاستجمهوری ابراهیم رئیسی، از سال ۱۳۸۸ نیز فراتر رفت؛ از شلیک مستقیم به معترضان و کورکردن آنان در خیابانها گرفته تا شکنجه، خشونت جنسی و اعترافات اجباری در بازداشتگاهها. با این حال، به باور نویسنده، واکنش دولت جو بایدن نیز عمدتاً به محکومیتهای لفظی و تحریمهای نمادین محدود ماند.
تحلیلگر تبلت تاکید میکند که آنچه اعتراضهای اخیر را متمایز میکند، نه یک رویداد نمادین واحد، بلکه انباشت بحرانهای عمیق اقتصادی است؛ از سقوط بیسابقه ارزش ریال و تورم شدید گرفته تا تعطیلی بازار تهران و گسترش اعتصابها در بخش انرژی. به نوشته نویسنده، این بحرانها نشاندهنده فرسایش بنیانهای اقتصادی حکومت است.
در بخشی از گزارش، به نقش «قدرت سخت» آمریکا و اسرائیل اشاره شده است. نویسنده تاکید میکند که کشتهشدن قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، در سال ۲۰۲۰، سپس ضربات سنگین به نیروهای نیابتی حکومت ایران و در نهایت حملات هوایی به مراکز نظامی و هستهای ایران، تصویری از آسیبپذیری رژیم را در ذهن جامعه ایران تثبیت کرده است. به باور نویسنده، این تحولات باعث شده ایرانیان دریابند که حکومت و حامیانش دیگر آن هیبت پیشین را ندارند.
گزارش تبلت همچنین به قطع سراسری اینترنت و تشدید فضای امنیتی در روزهای اخیر اشاره میکند و مینویسد واکنش تند علی خامنهای، پس از چند روز سکوت، نشاندهنده هراس او از هرگونه عقبنشینی یا «اعتدال» است؛ چرا که به باور رهبر جمهوری اسلامی، هر نرمشی میتواند به شکستن کامل نظام منجر شود.
در بخش پایانی، نویسنده به نقش سپاه پاسداران میپردازد و تاکید میکند که این نهاد، با در اختیار داشتن بخش بزرگی از قدرت نظامی و اقتصادی کشور، یکی از بازیگران کلیدی در آینده تحولات ایران خواهد بود. به گفته نویسنده مقاله، در صورتی که فشار خارجی و اعتصابهای گسترده داخلی—بهویژه در بخش انرژی—همزمان تشدید شود، احتمال شکاف یا حتی کودتا در درون ساختار قدرت را نمیتوان نادیده گرفت.
این گزارش در جمعبندی مینویسد که اعتراضهای کنونی ایران محصول تغییر «میدان نبرد» است، نه نتیجه مذاکره یا دیپلماسی، و همین تغییر شرایط است که به باور نویسنده، این پرسش را جدیتر از همیشه مطرح میکند: آیا این بار، واقعاً همهچیز متفاوت است؟
روزنامه والاستریت ژورنال در سرمقاله جمعه ۱۹ دی خود نوشت که فراخوان شاهزاده رضا پهلوی برای تجمع سراسری، به یکی از گستردهترین موجهای اعتراض در سالهای اخیر انجامید و شهرهای بزرگ ایران، از جمله تهران و مشهد، شاهد حضور پرشمار معترضان در خیابانها بود.
در این سرمقاله آمده است که شاهزاده رضا پهلوی با فراخوان از تبعید، ریسک بزرگی را پذیرفت؛ چرا که اگر استقبال گستردهای صورت نمیگرفت، اعتبار سیاسی او زیر سؤال میرفت. اما به نوشته والاستریت ژورنال، «مردم ایران به این فراخوان پاسخ دادند» و موج اعتراضها شتاب گرفت.
به باور این روزنامه، اگر ولیعهد تبعیدی بتواند پیوندی میان گذشته پیش از ۱۹۷۹ و چشمانداز آیندهای بهتر ایجاد کند، جمهوری اسلامی «بیش از آنچه تصور میکند با بحران روبهرو خواهد شد».
در این سرمقاله همچنین آمده است که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، تلاش دارد از دیدهشدن سرکوب توسط واشینگتن جلوگیری کند.
والاستریت ژورنال یادآور شد که دونالد ترامپ هشدار داده است که در صورت «قتلعام» معترضان، واکنش سختی نشان خواهد داد.
سرمقاله این روزنامه تاکید میکند که اعتراضهای پنجشنبه و جمعه، ۱۸ و ۱۹ دی، نشان داد اعتراضات از شتاب و پشتوانه اجتماعی قابلتوجهی برخوردار است و هرچه ادامه یابد، ترسی که حکومت بر آن تکیه دارد، فرسودهتر میشود.
این روزنامه اشاره کرد معترضان بیسلاح، برای موفقیت، به همراهی نیروهایی در درون حکومت و ساختار نظامی نیاز خواهند داشت.
والاستریت ژورنال در پایان، اعتراضات کنونی را «لحظهای نادر» توصیف کرد که میتواند امکان تغییرات بنیادین را فراهم کند و نوشت سقوط حکومتی که دههها بیثباتی و خشونت در منطقه ایجاد کرده است، رویدادی تکاندهنده برای ایران و جهان خواهد بود.
سوهاس سوبرامانیام، عضو دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا، با اعلام همبستگی با انقلاب ملی ایرانیان، از خواستههای معترضان برای آیندهای آزاد و سکولار حمایت کرد.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «سالهاست مردم ایران با نقض حقوق بشر و بحران اقتصادی روبهرو هستند و همین امر به اعتراضهایی برای مطالبه تغییر منجر شده است. با ادامه اعتراضهای کنونی در ایران، من در کنار مردم ایران و خواستههای انها برای آیندهای آزادتر و سکولار میایستم.»
مزدک میرزایی: بازیکنان تیمملی باید در کنار مردم بایستند تا بخشیده شوند.
شورای عالی مقاومت ملی برای نجات افغانستان جمعه ۱۹ دی در بیانیهای با تاکید بر «حق تظاهرات مسالمتآمیز شهروندان»، اعلام کرد که تحولات و اعتراضات مردمی در ایران را رصد میکند.
به گزارش افغانستاناینترنشنال، این شورا، متشکل از حدود ۲۰ احزاب سیاسی و سازمانهای مدنی مخالف طالبان گفت از جمهوری اسلامی انتظار دارد که با «رویکرد مسئولانه» با معترضان گفتوگو و «به خواستههای برحق شهروندان» توجه کند.
در این بیانیه ابراز امیدواری شد شرایطی فراهم شود که به مطالبات مردم ایران از مسیرهای مدنی و مسالمتآمیز پاسخ داده شود تا از هرگونه تشدید تنش و بیثباتی جلوگیری شود.
شورای عالی مقاومت برای نجات افغانستان «هرگونه مداخله، تحریک و بهرهبرداری بیگانگان از وضعیتهای حساس اجتماعی و مطالبات مشروع مردمی» را مردود و غیرقابل قبول دانست.
این شورا گفته از جمهوری اسلامی انتظار دارد تا با رویکردی مدبرانه، مسئولانه و مبتنی بر گفتوگوی سازنده، به خواستههای برحق شهروندان توجه کند.
پیش از این، افغانستاناینترنشنال خبر داده بود که وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان به رسانهها دستور داده است از انتشار خبرهای حمایتی از معترضان ایران و همچنین خبرهای منفی درباره جمهوری اسلامی خودداری کنند.






